فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٧٠١
٢. مناره: به تصرِیح برخِی، ساختن مناره در وسط مسجد مکروه و سزاوار است موازِی با دِیوار و ِیا خارج از مسجد ساخته شود؛ چنان که بلندتر بودن مناره از دِیوار مسجد کراهت دارد (١٩)
(← مناره).
٣. دِیوار: بلند ساختن مسجد با بالا بردن دِیوارهاِی آن بِیش از حد متوسط مکروه است؛ (٢٠) چنان که ساختن کنگره بر دِیوار مسجد مکروه مِیباشد و مستحب است دِیوار مسجد بدون کنگره باشد. (٢١)
٤. محراب بسِیارِی از فقها قرار دادن محراب، درون دِیوار مسجد را مکروه دانسته اند. برخِی کراهت را به محرابِی که زِیاد درون دِیوار باشد ِیا محرابِی که به صورت بناِیِی مسقف، داخل مسجد ساخته شده باشد، مقِید کرده اند؛ چنان که برخِی ساختن محراب در وسط مسجد -و نه داخل دِیوار ـ را مکروه دانسته اند (٢٢) (← محراب).
٥. مستراح و وضو خانه: مستحب است مستراح بِیرون مسجد و نزدِیک آن باشد. (٢٣) البته استحباب آن در صورتِی است که مکان مستراح از قبل، مسجد قرار داده نشده باشد و گرنه احداث مستراح در مسجد حرام خواهد بود. همچنِین اگر نجاست مستراح به مسجد سراِیت کند. (٢٤)
به تصرِیح برخِی ساختن وضوخانه داخل مسجد مکروه است (٢٥)( ← وضوخانه).
٦. تزِیِین: به قول مشهور، تزِیِین مسجد با طلا حرام است. (٢٦) برخِی آن را مکروه دانسته اند. (٢٧)
آِیا منقوش کردن مسجد به عکسها و تصاوِیر؛ اعم از جاندار و غِیر جاندار، همچون درخت، حرام است ِیا نه؟ قول به حرمت به مشهور نسبت داده شده است (٢٨) و بسِیارِی از فقها آن را اختِیار کرده اند. (٢٩) برخِی منقوش کردن مسجد به تصاوِیر جانداران را حرام و غِیر جانداران را مکروه دانسته (٣٠) و برخِی مطلقا حکم به کراهت کرده اند. (٣١)
٧. آلات و لوازم: فروش آلات به کار رفته در ساختمان مسجد و نِیز لوازم مربوط به آن جاِیز نِیست؛ لِیکن به تصرِیح جمعِی، استفاده در مسجدِی دِیگر جاِیز است.(٣٢)