فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٨٩
(١) شرائع الاسلام ٣/ ٥٩٩ ؛ مسالك الافهام ٩/ ٤٧ و ٢٢٩ ؛ نهاية المرام ٢/ ٨٢ - ٨٣ ؛ كفاية الاحكام ٢/ ٣٥٢.
(٢) نهاية المرام ٢/ ٢٤ ؛ مجمع البحرين، واژة رِیب».
(٣) جواهر الكلام ٣٢/ ٤٠-٤٤.
(٤) ٢٣٦.
(٥) ٣٠٨ – ٣٠٩.
(٦) ٣٠/ ١٩٩.
(٧) الاستبصار ٣/ ٣٢٣ ؛ كتاب السرائر ٢/ ٧٤٠؛ المختصر النافع / ٢٠٠ ؛ كشف الرموز ٢/ ٢٢٤ - ٢٢٥؛ ارشاد الاذهان ٢/ ٤٧.
(٨) الخلاف ٥/ ٥٧؛ النهاية / ٥٣٣ ؛ الوسيلة / ٣٢٦.
(٩) المهذب ٢/ ٣٢٠ ؛ تلخيص الخلاف ٣/ ٩٠ – ٩١.
(١٠) النهاية / ٥٣٣؛ المهذب ٢/ ٣٢٠ ؛ الوسيلة / ٣٢٥-٣٢٦ ؛ شرائع الاسلام ٣/ ٦٠٠؛ ارشاد الاذهان ٢/ ٤٧.
مستراح
مُستَراح: مكان تخلِی/ پله اِی بالاتر از پله اِی که خطِیب جمعه بر آن مِی اِیستد.
از آن به معناِی نخست به مناسبت در باب طهارت و صلات نام برده اند.
طهارت: خوردن، آشامِیدن و مسواک زدن در مستراح، حتِی در غِیر حال تخلِی (← تخلِّی) مکروه است.(١)
برداشتن و شستن و خوردن تکه نان افتاده در مستراح مستحب است. (٢)
صلات: نماز خواندن در مستراح مکروه است.(٣) برخِی قدما به جاِی کراهت، تعبِیر «لاِیجوز» به کار برده اند (٤) که ظاهرش عدم جواز؛ ِیعنِی حرمت نماز خواندن در مستراح است؛ لِیکن برخِی مقصود از آن را کراهت دانسته اند.(٥)
همراه داشتن قرآن ِیا آنچه نام خدا بر آن نوشته شده؛ خواه انگشتر باشد ِیا چِیزِی دِیگر، در مستراح کراهت دارد.(٦) (← چاه مستراح)
از مستراح به معناِی دوم در باب صلات سخن گفته اند.
مستحب است خطِیب جمعه پس از بالا رفتن از منبر و پِیش از خواندن خطبه، براِی استراحت لحظاتِی بر مستراح بنشِیند.(٧)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(١) کشف اللثام ١/ ٢٣٦ ؛ جواهر الكلام ٢/ ٧٠؛ العروة الوثقِی ٣٢٨/١.
(٢) العروة الوثقى ١/ ٣٢٩.
(٣) الوسيلة / ٨٩ ؛ المختصر النافع / ٢٦؛ الحدائق الناضرة ٧/ ٢٠٠؛ جواهر الكلام ٣٤٠/٨.
(٤) المقنعة / ١٥١.
(٥) مدارك الاحکام ٣/ ٢٢٨.
(٦) كشف الخطاء ٢/ ١٦٠.
(٧) مفتاح الكرامة ٥ / ١١٢٢ ؛ جواهر الكلام ١١/ ٣٣١.
مستضعف
مستضعف: کسِی که نه اختلاف مردم در دِین و آِیِین را مِی شناسد و نه با اهل حق ستِیز و دشمنِی دارد / ناتوان از اظهار و اقامه شعائر دِینِی.