فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٧٢
به عنوان مثال، چنانچه گوش آسِیب دِیده نصف مسافتِی که گوش سالم مِی شنود، بشنود، باِید نصف دِیه به او داده شود(١٠)
(← شنواِیِی)
(١) جواهر الکلام ٥/ ٧٥ - ٨٠ ؛ جامع المسائل (بهجت) ١/ ٢١٠ – ٢١١.
(٢) جواهر الكلام ١١/ ٢٤٥ ؛ مستند الشيعة ٦/ ٩٩.
(٣) جواهر الكلام ١١/ ١٦٣ و ٢٦٥ – ٢٦٦.
(٤) ١٤/ ٢٠٦ و ١٧/ ١٣٤ ؛ مدارک الاحکام ٤٢٨/٤ و ٤٣٩.
(٥) جواهر الکلام ١٤/ ٣٠٣ - ٣٠٥ ؛ مستمسک العروة ٨/ ١١٥ – ١١٩.
(٦) جواهر الکلام ١٨/ ٥- ٦ ؛ العروة الوثقى ٤/ ٥٩٩ – ٦٠٠.
(٧) جواهر الکلام ١٩/ ٤١٨ - ٤١٩ ؛ تذكرة الفقهاء ٨/ ١٣٣ – ١٣٤.
(٨) جواهر الكلام ٢٨/ ٢٢٧.
(٩) ٢٣١.
(١٠) ٤٣/ ٢٩٨-٣٠٠.
مسافت شرعِی
مسافت شرعِی: هشت فرسخ شرعِی.
مسافت شرعِی مقدار مسافتِی است که مسافر با فاصله گرفتن از وطنش به آن مقدار، نمازش قصر و روزه اش افطار مِیشود. مقدار اِین مسافت هشت فرسخ ِیا ٢٤ مِیل است.(١) هر فرسخ سه مِیل و هر مِیل بنابر نظر مشهور فقها چهار هزار ذراع و طول هر ذراع ٢٤ انگشت ِیا دو وجب شخص معمولِی است.(٢) مقدار فرسخ بر حسب کِیلومتر به طور تقرِیبِی بِین پنج تا پنج و نِیم کِیلومتر است. بنابر اِین، هشت فرسخ -بر حسب احتمالات در مقدار فرسخ - ٤٠، ٤٣، ٤٤ و ٤٥ کِیلومتر مِیشود.(٣)
(← سفر)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(١) جواهر الكلام ١٤/ ١٩٣ – ١٩٧.
(٢) منتهِی المطلب ٣٣٥/٦ ؛ الاوزان و المقادير / ٨٦.
(٣) توضيح المسائل مراجع ١/ ٦٨٣.
مسافر
مسافر: مقابل حاضر.
عنوان مسافر در فقه بر کسِی اطلاق مِیشود که به قصد پِیمودن مسافت هشت فرسخ ِیا بِیشتر از وطنش خارج شده باشد. از احکام آن در بابهاِی طهارت، صلات، زکات، خمس، صوم و حج سخن گفته اند.
طهارت: تخلِی در توقفگاه مسافران مکروه است(١) (← تخلِی).
صلات: نماز مسافر با شراِیطِی قصر مِی شود، مگر در چهار شهر (مکه، مدِینه، کربلا و کوفه) که به قول مشهور مخِیّر مِیان قصر و اتمام است(٢) (← اماکن اربع).