فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٣٨
بنابر قول مشهور، آِیا حکم گنج بــر چنِین مروارِیدِی بار مِی شود و خرِیدار باِید خمس آن را بپردازد ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است.(٨)
چنانچه صِیاد ِیا خرِیدار ماهِی، مروارِید سوراخ شده اِی را درون شکم آن بِیابد، در اِینکه مروارِید از آنِ او خواهد بود ِیا حکم لقطه را دارد و باِید آن را تعرِیف کند، مسئله اختلافِی است(٩) (← لقطه).
تجارت: خرِید و فروش مروارِید درون صدف به جهت معلوم نبودن ارزش آن، باطل است. (١٠)
بِیع سلف در جواهر و مروارِید صحِیح نِیست. جمعِی سلف در مروارِیدهاِی کوچک را که به گونه وزنِی فروخته مِی شوند، صحِیح دانسته اند؛ بر خلاف مروارِیدهاِی بزرگ که خرِید و فروش آنها متوقف بر مشاهده است و به وصف صحِیح نِیست.(١١)
(← جواهر)
(١) فرهنگ بزرگ سخن واژه «مروارِید».
(٢) النهاية/ ٧٤؛ مستند الشيعة ٤/ ٣٢٠؛ العروة الوثقى ٢/ ٣٣٨.
(٣) مستند الشيعة ٤/ ٣٢٠ ؛ بحار الانوار ٨٣/ ١٧٢.
(٤) تذكرة الفقهاء ٥/ ٤١٩ ؛ الحدائق الناضرة ١٢/ ٣٤٣-٣٤٤؛ مختلف الشيعة ٣/ ٣٢٠.
(٥) تحرِیر الاحکام ٤/ ٤٧٥.
(٦) مستمسک العروة ٩/ ٤٨٠ ؛ موسوعة الخوئِی ٢٥/ ١٠٢ – ١٠٣.
(٧) تحرير الاحكام ٤/ ٤٧٥.
(٨) العروة الوثقى ٤/ ٢٥١ ؛ مستمسک العروة ٩/ ٤٨٠.
(٩) مسالك الافهام ١١/ ٥٤٤ ؛ مفاتِیح الشرائع ٣/ ٣٦؛ الانوار اللوامع ١١/ ١٩٢.
(١٠) نهاية الاحكام ٢/ ٥٠٦؛ كتاب المكاسب ٤/ ٣٠٦ ؛ مصباخ الفقاهة ٥/ ٤٥٠ – ٤٥١.
(١١) جواهر الکلام ٢٨٣/٢٤.
مروت
مُرُوَّت: پاِیبندِی به عادات پسندِیده و پرهِیز از عادتها و کارهاِی مباح ناپسند.
مروت از رِیشه «مَرَأ» و به دو گونه «مُروءَت» با همزه و «مروّت» با تشدِید واو و بدون همزه به کار رفته و به گفته برخِی لغوِیان، فعلِی از آن مشتق نشده است.
مروّت در لغت به معناِی کمال مردانگِی و جوانمردِی آمده است(١) و در فقه عبارت است از تنزِیه و پاکِیزگِی نفس از کارها و رفتارهاِی فروماِیه و پست که درخور امثال شخص نِیست و مردم اِین کارها را از مثل او ناپسند مِیشمارند ِیا مسخره مِیکنند و ِیا موجب تنفر مردم از انجام دهنده آن مِی شود.