فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٣١
زکات: چنانچه مالک بعد از رسِیدن مالش به حد نصاب و تعلق زکات به آن بمِیرد، بر ورثه واجب است زکات آن مال را قبل از تقسِیم آن مِیان خود بپردازند؛ اما اگر فوت مالک قبل از تعلق زکات به مال او باشد، تَرَکه مِیان ورثه تقسِیم مِیشود و در صورت رسِیدن سهم هر ِیک به حد نصاب، زکات آن پرداخت مِیگردد.(١٠)
اگر صاحب مالِی که زکات بدان تعلق گرفته، بمِیرد و بدهِی نِیز داشته باشد، در اِین صورت، چنانچه مرگ او بعد از تعلق زکات به مالش باشد، بنابر مشهور، واجب است زکات را از اصل مال بپردازند؛ خواه دِین مِیت به اندازه همه ترکه باشد ِیا نباشد؛ اما اگر مرگ مالک قبل از تعلق زکات باشد، بنابر قول به اِینکه ترکه در حکم مال مِیت است و به صرف مرگ به ورثه منتقل نمِی شود، زکات در آن مال واجب نِیست؛ لِیکن بنابر قول به انتقال ترکه به وارث به سبب موت، در صورتِی که ورثه بدهِی مِیت را پِیش از تعلق زکات از مالِی دِیگر داده باشند، چنانچه سهم هر کدام به حد نصاب برسد، باِید زکات آن را بپردازد؛ اما اگر بدهِی مِیت را تا زمان تعلق زکات نپرداخته باشند. آِیا پرداخت زکات مال بر ورثه واجب است ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است.(١١)
اگر کسِی بعد از غروب شب عِید فطر بمِیرد، واجب است فطره او و خانواده اش را از مال او بدهند؛ اما اگر پِیش از غروب بمِیرد، پرداخت زکات فطره او از اصل ترکه واجب نِیست. (١٢) برخِی گفته اند: حتِی اگر بعد از غروب بمِیرد، پرداخت زکات فطره اش واجب نخواهد بود. (١٣)
حج: کسِی که حج بر ذمه اش استقرار ِیافته است، چنانچه پس از احرام بستن و دخول در حرم بمِیرد، از حَجة الاسلام کفاِیت مِیکند؛ اما اگر مرگش بِیرون حرم رخ دهد، بنابر قول مشهور، کفاِیت از حجة الاسلام نمِیکند و باِید قضاِی آن را به جا آورند (١٤)( ← قضاء).
کِی که به نِیابت از دِیگرِی حــج مِیگزارد، اگر پس از احرام و ورود به حرم بمِیرد، کفاِیت از حج منوب عنه مِیکند؛ (١٥) لِیکن چنانچه پس از احرام و قبل از دخول در حرم بمِیرد، در کفاِیت آن اختلاف است. (١٦)