فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦١٣
عنوان مرحله که جمع آن «مراحل» است، در فقه براِی تعِیِین مسافت به کار رفته است، مانند اِینکه در تعِیِین
مسافت مِیان جُحفه (← جحفه) و مکه گفته اند: سه مرحله(٢) و مِیان آن و مدِینه هفت مرحله (٣) فاصله است.
(١) كنز العرفان ١/ ١٨٧؛ روضة المتقين ٧/ ١٧٧ ؛ المصباح المنير، تاج العروس و لسان العرب، واژه «رحل».
(٢) الروضة البهية ٢/ ٢٢٤.
(٣) جواهر الكلام ١٨ / ١١٠.
مرد
مرد: جنس نرِینه انسان؛ مقابل زن.
از احکام وِیژه مرد در ابواب بسِیارِی همچون اجتهاد و تقلِید، طهارت، صلات، حج، جهاد، تجارت، حجر، نکاح، طلاق، ارث، قضاء شهادات، حدود، قصاص و دِیات سخن گفته اند.
اشتراک مرد و زن در تکلِیف: مرد و زن (← زن)؛ هر دو مکلف به تکالِیف شرعِی مِی باشند و نوع تکالِیف شرعِی آن دو، مانند وجوب نماز، روزه، زکات، خمس، حج، حرمت دروغ، تهمت، غِیبت و زنا ِیکِی است؛ لِیکن در کِیفِیت و خصوصِیات و سنتها در بعضِی تکالِیف، مِیان آن دو تفاوتهاِیِی وجود دارد(١) (← قاعده اشتراک).
احکام خاص: احکام وِیژه مردان بسِیار است. به نمونه هاِیِی از آنها در ابواب مختلف اشاره مِیکنِیم.
اجتهاد و تقلِید: در مرجع تقلِید، صفاتِی از جمله مرد بودن شرط است.
برخِی در شرط بودن آن اشکال کرده اند(٢) (← تقلِید).
طهارت: استحباب ابتدا به شستن ظاهر ذراع در وضو(٣) و وجوب اعادة غسل جنابت در صورت عدم استبرا قبل از غسل و خروج رطوبتِی مشکوک پس از غسل.(٤) چنانچه خروج رطوبت مشکوک پس از ادرار باشد، در صورت عدم استبرا پس از ادرار، محکوم به نجاست است(٥) (← استبراء).
تشِیِیع جنازه بر مرد مستحب است. (٦) مستحب است امام در نماز مـِیـت بـرابـر وسط مِیت مرد باِیستد.(٧) با تعدد اولِیاِی مِیت در ِیک طبقه، مرد اولِی از زن است. (٨)