فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٩٤
در رواِیات، مدِینه، حرم رسول خدا صلى الله عليه و آله، نامِیده شده است.(٢) در حدِیثِی از رسول خدا صلى الله علِیه و آله، شهر مدِینه ِیکِی از چهار شهرِی شمرده شده که خداوند آنها را برگزِیده است.(٣) در رواِیتِی اقامت گزِیدن در مدِینه افضل از اقامت گزِیدن در مکه بِیان شده است، و نِیز در رواِیتِی آمده است: «هر مسلمانِی که در مدِینه بمِیرد، خداِی تعالِی در روز قِیامت او را اِیمن از آتش مبعوث مِیکند». (٤)
حرم مدِینه: مدِینه همچون مکه مکرمه داراِی حرم است. حرم مدِینه حد فاصل مِیان دو کوه در شرق و غرب مدِینه به نام «عائر» ِیا «عِیر» و «وَعِیر» ِیا وُعَِیر» مِیباشد. (٥)
قطع درختان مدِینه در محدوده ِیــاد شده بنابر ظاهر کلمات اكثر فقها حرام است؛ بلکه اِین قول به مشهور نسبت داده شده است؛(٦) چنان که شکار جانوران وحشِی در محدوده اِی خاص از حرم -که عبارت است از حد فاصل دو حَرَّه؛ حرّه واقِم [=حرة بني قريظه] در شرق و حرّه لِیلِی [= حرّۂ عقِیق ] در غرب مدينه ـ بنابر قول اکثر حرام است.(٧) برخِی، قطع درختان حرم و شکار بِین دو حرّه را مکروه دانسته اند. (٨)
بنابر قول به حرمت قطع درختان و شکار، در صورت ارتکاب، کفاره واجب نمِی شود، بر خلاف حرم مکه؛ چنان که براِی ورود به حرم مدِینه، احرام بستن واجب نِیست، بر خلاف حرم مکه و نــِیـز بنابر تصرِیح برخِی، اگر کسِی شکارِی را وارد حرم مدِینه کند، رها کردن آن واجب نِیست؛ بر خلاف حرم مکه.(٩) البته آنچه در حرم مکه استثنا شده، در حرم مدِینه نِیز مستثنا است(← حرم).
حکم نماز در مدِینه: مدِینه ِیکِی از چهار مکانِی است که مسافر مخِیر است نمازهاِی چهار رکعتِی خود را در آن جا تمام بخواند ِیا قصر (← اماکن اربع)؛ هرچند تمام خواندن افضل است. در اِینکه گستره اِین اختِیار، تمامِی شهر مدِینه است ِیا تنها مسجد النبي، مسئله اختلافِی است. قول نخست، منسوب به مشهور است. (١٠)