فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٧٧
اقتدا به مخالف و نِیز تقلِید (← تقلِید) از مجتهد مخالف جاِیز نِیست؛ چنانکه حکم قاضِی مخالف نافذ نمِی باشد (←قضاوت).
علاوه بر موارد ِیاد شده، در شاهد (←شهادت) و مستحق زکات(١١) و خمس (١٢) نِیز اِیمان شرط است و پرداخت آن دو به مخالف کفاِیت نمِیکند.
احترام مؤمن، واجب و غِیبت (← غِیبت) او و نِیز دشنام دادن به وِی، حرام است؛ لِیکن احترام مخالف واجب نِیست. (١٣)
کتب مخالفان که مشتمل بر مطالب باطل، انحرافِی و گمراه کننده است، از مصادِیق کتب ضلال است (← کتب ضلال).
تقِیّه از مخالفان در موارد ضرورت جاِیز، بلکه واجب است (← تقِیّه) از اقسام تقِیّه، تقِیّه مداراتِی است که عبارت است از حسن سلوک و رفتار با مخالفان، حضور در نماز جماعت، تشِیِیع جنازه و عِیادت بِیماران آنها (← مدارا).
قاعدة الزام: در احکام اختلافِی مِیان مؤمن و مخالف، مؤمن مِی تواند مخالف را بر اساس مذهبش به ترتب آثار اعمالِی که انجام مِی دهد، ملزم کند. بنابر اِین، اگر مرد سُنِّی بدون حضور شاهد زنِی را به عقد خود درآورد، از آنجا که چنِین عقدِی بنابر مذهب او باطل است. مؤمن بر حسب قاعدة الزام مِی تواند با آن زن ازدواج کند. همچنِین اگر سُنِی همسر خود را در حال حِیض طلاق دهد، مؤمن طبق قاعده الزام مِیتواند پس از اتمام عده (← عده) او را به عقد خوِیش درآورد؛ زِیرا طلاق زن در حال حِیض نزد عامه صحِیح است (← قاعدة الزام).
(← مستضعف)
(١) جامع المقاصد ٣٧٢/٢؛ ذخيرة المعاد/ ٣٠٢ ؛ تكميل مشارق الشموس / ٣٩٠ ؛ مصباح الفقاهة ١/ ٤٥٧ ؛ الجواهر الفخرية ٤٢١/١.
(٢) جواهر الکلام ٦/ ٥٦ - ٥٨ ؛ العروة الوثقِی ١٤١/١؛ موسوعة الخوئي ٣/ ٧٧؛ نتائج الافكار / ٢٤٥ – ٢٤٦.
(٣) الحدائق الناضرة ٣/ ٣٥٨ ؛ جواهر الکلام ٣/ ٨٠ ؛ العروة الوثقى ٢/ ٣٠ ؛ مصباح الهدِی ٦/ ٣٥١.
(٤) كشف الغطاء ٢/ ٢٥٩؛ العروة الوثقى ٢/ ٣٨ – ٣٩.
(٥) ذخيرة المعاد / ٣٠٢؛ جواهر الكلام ٣ / ٣٩.
(٦) روض الجنان ٢/ ٩٤٩؛الروضة البهية ٢/ ١٨٤ ؛ مدارک الاحکام ٣/ ٢٦٩؛ الحدائق الناضرة ١٤/ ٢٤٠؛ مصابيح الظلام ٧/ ٣٧؛ كشف الغطاء ٣١١/٣ ؛رياض المسائل ٢٩٧/٣ ؛ غنائم الايام ٣١/٢ ؛ مستند الشيعة ٨/ ٢٦.
(٧) المبسوط ٤/ ١٧٨؛ الوسيلة / ٢٩٠ ؛ غنية النزوع ٣٤٣ ؛ کتاب السرائر ٢ / ٥٥٧ ؛