فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٦٥

(٥) جواهر الكلام ٢٩/ ٢٣٨.

(٦) ٢٣٨؛ مهذب الاحکام ٢٥/ ٦-٧.

(٧) جواهر الکلام ٢٩/ ٢٣٨.

(٨) ٢٣٨ ؛ مهذب الاحكام ٢٥/ ٨.

(٩) مهذب الاحكام ٢٥/ ٨.

(١٠) جواهر الكلام ٢٩/ ٢٣٩ ؛ مهذب الاحكام ٢٥/ ٨-٩.

(١١) جواهر الكلام ٢٩/ ٢٣٩ : مهذب الاحكام ٢٥/ ٩-١٠.

(١٢) مسالک الافهام ٧/ ٢٠٢؛ جواهر الكلام ٢٩/ ٢٥٦ - ٢٥٧ ؛ مهذب الاحكام ٢٥/ ١٠ – ١١.

(١٣) مهذب الاحكام ٢٤/ ١٢٤ – ١٢٥.

(١٤) المبسوط ٤/ ٢٠٥؛ اصباح الشيعة / ٣٩٧ ؛ مهذب الاحكام ٢٤/ ١٢٧ – ١٢٩.

(١٥) كلمة التقوى ٧/ ٧٣.

(١٦) جواهر الکلام ٢٩/ ٣٠٩؛ مهذب الاحكام ٢٥/ ٢٩.

(١٧) مهذب الاحكام ٢٥/ ٣١.

(١٨) ٣٣-٣٤.

(١٩) جواهر الكلام ٢٩/ ٢٣٧ - ٢٣٨، ٢٦٤ و ٣٤٨.

(٢٠) ٧٢ - ٧٣ ؛ العروة الوثقِی ٥/ ٤٩٥.

(٢١) جواهر الكلام ٢٩/ ١٠٠ ؛ العروة الوثقى ٥/ ٤٩٧.

(٢٢) جواهر الکلام ٤/ ٦٧-٧٠: العروة الوثقى ٢/ ٣٣ - ٣٥.

(٢٣) جامع المقاصد ٢/ ١٦٨ ؛ ذكرى الشيعة ٢١٩/٣ ؛ مدارک الاحکام ٣/ ٢٦٠؛ رياض المسائل ٣/ ٢٩٩.

(٢٤) العروة الوثقى ٢/ ٤٢٤.

(٢٥) جواهر الکلام ٩/ ٥٤؛ مستمسک العروة ٥/ ٥٨٥ – ٥٨٦.

(٢٦) جواهر الكلام ٢٠/ ٣٩٠ – ٣٩٢.

(٢٧) ٣٣/ ١٠٠ – ١٠١.

(٢٨) ٤١/ ٣٠٩ - ٣١٣ ؛ مباني تكملة المنهاج ١/ ١٨٨-١٩٢؛ تحرير الوسيلة ٢/ ٤٦٢ – ٤٦٣.

مُحرم ← احرام

محرم

مُحَرَّم: آنچه در شرع حرام شمرده شده و ترک آن الزامِی است (← حرمت).

محرّم؛ ماه

مُحَرَّم؛ ماه: از ماههاِی حرام.

محرم الحرام نام نخستِین ماه از ماههاِی سال قمرِی (← ماه قمرِی) و از ماههاِی حرام (← ماههاِی حرام) است. از احکام مرتبط با آن در برخِی بابها، همچون صلات سخن گفته اند.

ماه محرم ماه حزن و اندوه اهل بِیت عليهم السّلام و شِیعِیان اِیشان است؛ زِیرا در دهم اِین ماه (← عاشورا) حادثة جانگداز شهادت حضرت ابا عبدالله امام حسِین علِیه السّلام و اهل بِیت و ِیاران آن بزرگوار رخ داده است؛ از اِین رو، اقامه عزاِی آن حضرت و اصحاب فداکارش، بوِیژه در اِین ماه مستحب، بلکه از برترِین عبادتها است(← عزادارِی).

پِیشواِیان معصوم عليهم السلام نسبت به اقامه عزا بر سالار شهِیدان و ِیاران آن حضرت اهتمام وِیژه داشتند. از امام رضا عليه السّلام نقل شده است که فرمود: «هنگامِی که محرم داخل مِی شد، پدرم خندان دِیده نمِیشد و حزن و اندوه بر او