دختر عمه و دختر خاله اِی که با مادر آنها زنا شده، مادر کسِی که با او وطِی به شبهه (←آمِیزش به شبهه) شده، خواهر، دختر و مادر کسِی که با او لواط شده، زنِی که با او لعان صورت گرفته و زنِی که نه بار طلاق داده شده است، خارج مِی شوند. البته ازدواج با زنان ِیاد شده حرام ابدِی است، لِیکن آنان جزء محارم نِیستند؛ زِیرا سبب حرمت در اِین موارد عقد ِیا تملک و ِیا تحلِیل نِیست؛ بلکه سبب حرمت در زنا، عقوبت و در زن نه طلاقه، تمام شدن عدد طلاق (طلاق نهم) و در زن لعان شده، لعان است (٤) (← لعان). از احکام محرم در باب نکاح و بـه مناسبت در بابهاِی طهارت، صلات و حج سخن گفته اند.

اقسام: محرم به سه دسته نسبِی، سببِی و رضاعِی تقسِیم مِیشود

الف. محرم نسبِی: مقصود از نسب، متصل شدن دو نفر به ِیکدِیگر بـه سـبب ولادت و زاده شدن ِیکِی از دِیگرِی است، مانند مادر و فرزند ِیا پدر و فرزند؛ ِیا اِینکه هر دو به فردِی سوم برسند، مانند برادران و خواهران.

محارم نسبِی به اختصار عبارت اند از اصول هر فرد؛ ِیعنِی پدر و مادر و پدران و مادران آنان، هر چه بالا روند، و فروع وِی؛ ِیعنِی فرزندان او، هر چه پاِیِین روند؛ و فروع اولِین اصل (ِیعنِی پدر و مادر)، که عبارت اند از برادران و خواهران و فرزندان آنان؛ اعم از دختر و پسر؛ و نخستِین فرع از دِیگر اصول فرد بالاتر از اصل اول، که عبارت اند از عمو، عمه، داِیِی و خاله؛ خواه بـدون واسطه همچون عمو، عمه، داِیِی و خاله خود فرد ِیا با واسطه، مانند عمو، عمه، داِیِی و خاله پدر و ِیا پدر پدر و هر چه بالاتر.(٥) تفصِیل محارم نسبِی که هفت گروه از زنان بر هفت گروه از مردان را تشکِیل مِی دهند عبارت اند از:

١. مادر: مراد از مادر، زنِی است که فرد را زاِیِیده، بدون واسطه ِیا با واسطه که شامل مادر بزرگ پدرِی و مادرِی و هرچه بالاتر رود، مِی شود. بر زن نِیز هر پسرِی که نسبش به ولادت به او منتهِی شود، محرم خواهد بود؛ خواه بِی واسطه ِیا با واسطه؛ واسطه ها مذکر باشند ِیا مؤنث و ِیا مذکر و مؤنث، هر دو. (٦)