فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٥٩
مانند محراب مسجد کوفه که ساختن آن آن توسط امِیر مؤمنان علِیه السّلام مشهور است ِیا معصوم علِیه السّلام در آن نماز گزارده باشد.
محراب النبي صلى الله عليه و آله در مسجد مدِینه و محراب مسجد بصره که امِیر مؤمنان علِیه السلام در آن نماز خوانده، همچنِین بنا به نقلِی، محراب مسجد مداِین از مصادِیق قسم دوم اند. البته حصول علم به قبله در اِین قسم، مشروط به اِین است که معصوم علِیه السلام در آن محراب، مستقِیم (بدون تِیامن ِیا تِیاسر) نماز گزارده باشد.(١)
راههاِی موج موجب علم به قبله بر راهها و نشانه هاِی موجب ظن به قبله مقدم است. (٢)
(١) مجمع الفائدة ٢/ ٦٦ ؛ مدارک الاحکام ٣/ ١٣١ - ١٣٢ ؛ الحدائق الناضرة ٦/ ٢٩٣ ؛ غنائم الايام ٢/ ٣٧٨؛ دروس في معرفة الوقت و القبلة / ٣٧٦ -٣٨٠.
(٢) مجمع الفائدة ٢/ ٦٦ ؛ مدارک الاحکام ٣/ ١٣١ - ١٣٢ ؛ الحدائق الناضرة ٦/ ٢٩٣ ؛ غنائم الايام ٢/ ٣٧٨؛ دروس في معرفة الوقت و القبلة / ٣٧٦ -٣٨٠.
محراب النّبي صلى الله عليه و آله ← مقام النبي صلى الله عليه و آله
محرم
مَحرَم: کسِی که ازدواج با او حرام است.
مقصود از محرم، کسِی است که ازدواج با او بر فرد حرام ابدِی است؛(١) خواه به جهت پِیوند نسبِی، همچون نسبت مادر و فرزندِی ِیا برادر و خواهرِی، ِیا پِیوند حاصل از شِیر دادن، مانند مادر و فرزند رضاعِی ِیا خواهر و برادر رضاعِی (←رضاع) و يا عُلقه سببِی حاصل از عقد ازدواج؛ تملک (← کنِیز) و ِیا تحلِیل در کنِیز (← تحلِیل)، مانند مادر زن، مادر کنِیز و پدر شوهر. (٢)
با قِید «حرمت ابدِی»، خواهر زن و دختر زنِی که پس از ازدواج با مادرش، با او آمِیزش نکرده، خارج مِی شوند؛ زِیــرا حرمت ازدواج با آن دو ابدِی نِیست؛ بلکه جمع مِیان دو خواهر و دختر با مادرش حرام است و هم زمان نمِی تواند با هر دو ازدواج کند. البته در مورد دوم، در صورت آمِیزش با مادر، دختر بر شوهر مادرش حرام ابدِی مِی شود.(٣)
با قِید «سبب حاصل از عقد»، تملک و تحلِیل، مادر زنِی که با او زنا شده،