فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٥٨
مسئله محل اختلاف و مشهور قول نخست است. البته جماعت مأمومِینِی که دو طرف محراب اِیستاده اند و دِیوار محراب مِیان آنان و امام حاِیل شده، بدون شک صحِیح نِیست؛ لِیکن نماز جماعت صفهاِی پشت سر صف اول صحيح است.(٩)
از نشانه هاِی قطعِی قبله (← قبله) محرابِی است که معصوم علِیه السّلام آن را نصب کرده و ِیا در آن نماز گزارده است، مانند محراب النبي صلى الله عليه و آله (← مقام النبِی) و محراب مسجد بصره (← محراب معصوم).
از راههاِی ظنِّی تحصِیل قبله، محراب مساجد است که براِی تشخِیص قبله مِی توان به آن اعتماد کرد. البته برخِی در فرض امکان تحصِیل علم به قبله، اعتماد بر محراب مساجد را -که موجب ظن به قبله مِی شود- جاِیز ندانسته اند.(١٠)
(١) النهاية (ابن اثير) ؛ تاج العروس ؛ لسان العرب و المصباح المنير، واژۀ «حرب».
(٢) المبسوط ١٦٠/١؛ كتاب السرائر ١/ ٢٧٩ ؛ المعتبر ٤٥٢/٢؛ ارشاد الاذهان ١ / ٢٤٩ ؛ قواعد الاحكام ١/ ٢٦٢ ؛ البِیان / ١٣٥ ؛ ذكرى الشيعة ٣/ ١٢٣.
(٣) جامع المقاصد ٢/ ١٤٦ ؛ روض الجنان ٢/ ٦٢٨.
(٤) مدارک الاحکام ٤/ ٤٠٠ ؛ ذخيرة المعاد / ٢٤٩.
(٥) الحدائق الناضرة ٧/ ٢٨٢ – ٢٨٥.
(٦) لوامع صاحبقرانِی ٣/ ٢٥٤ و ٤/ ٤٢٤ ؛ روضة المتقين ٢ / ١٠٢.
(٧) المبسوط ١/ ١٥٩ - ١٦٠ ؛ المهذب ٨١/١ ؛ الوسيلة / ١٠٦ ؛ تحرِیر الاحكام ١/ ٣١٣ ؛ الجامع للشرائع / ١٠٠ ؛ المعتبر ٢/ ٤٤٥.
(٨) الحدائق الناضرة ٧/ ٢٨٢.
(٩) المعتبر ٢/ ٤٤٥ ؛ تذكرة الفقهاء ٤/ ٢٥٩ ؛ نهاية الإحكام ٢ / ١٢٣؛ البيان / ٢٣٦ ؛ الدروس الشرعية ١/ ٢٢١ ؛ رسائل المحقق الکرکِی ١/ ١٢٧ ؛ مسالك الافهام ١/ ٣١٩ ؛ العروة الوثقى ٣/ ١٤٥ - ١٤٦ ؛ موسوعة الخوئي ١٧/ ١٧٦ – ١٧٧.
(١٠) الحدائق الناضرة ٦/ ٤٠٥ - ٤٠٦؛ جواهر الکلام ٧/ ٣٩٤ - ٣٩٧.
محراب معصوم
محراب معصوم: مـحـرابـِی کـه ِیکِی از معصومان عليهم السّلام در آن نماز گزارده است.
از آن به مناسبت در باب صلات نام برده اند.
از شراِیط نماز، رو به قبله نماز گزاردن است. بنابر اِین، قبله باِید براِی نمازگزار، معلوم باشد تا رو به آن نماز بگزارد. از راههاِی حصول علم به قبله، محراب معصوم علِیه السّلام بر شمرده شده است؛ خواه آن محراب را خود معصوم علِیه السلام ساخته و در آن نماز گزارده باشد،