فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٢٦
(١) نساء / ٩٥.
(٢) وسائل الشيعة ١٥/ ١٠.
(٣) الكافي (کلِینِی) ٢/ ٥٠٩.
(٤) تذكرة الفقهاء ٩/ ٤٠.
(٥) منتهى المطلب ١٥ / ٢٥٤.
(٦) المهذب ٣٢٧/١؛ تحرير الاحكام ٤٠٩/١؛ غاية المرام ١/ ٢٦٩ – ٢٧٠.
(٧) المبسوط ١/ ٢٥٢ و ٢/ ٧٤؛ المهذب ١ / ٣٢٧ ؛ تحرير الاحكام ١/ ٤٠٨ - ٤٠٩ و ٢/ ١٩٧ ؛ منتهِی المطلب ٨/ ٣٥٥ – ٣٥٦.
(٨) جواهر الکلام ٢١/ ٢١٤.
(٩) تذكرة الفقهاء ٢٧٢/٩ ؛ مسالك الافهام ٣/ ٦٤ – ٦٥.
(١٠) تذکرة الفقهاء ٩/ ٣١٠ ؛ الدروس الشرعية ٢/ ٤١.
(١١) المبسوط ٢/ ٣٤.
(١٢) تذكرة الفقهاء ٥/ ٢٨٤ - ٢٨٥ ؛ جواهر الکلام ١٥/ ٣٧١.
(١٣) المقنعة / ٢٤١ ؛ المراسم العلوية / ١٣٢ ؛ مختلف الشيعة ٦/ ٣٦١.
(١٤) جواهر الکلام ٢١/ ٢١٧.
(١٥) تذكرة الفقهاء ٩/ ٢٧٠؛ جواهر الکلام ٢١/ ٢١٧.
(١٦) جواهر الكلام ٢١/ ٢١٥.
مُجَبِّره ← جبرِیه
مَجبوب ← جَبّ
مجتلبه
مُجتَلِبَه: وارد کننده نِیازمندِیهاِی مردم.
عنوان مجتلبه در رواِیتِی(١) و به تبع، در کلمات فقها آمده و به معناِی بازرگانِی است که کالاهاِی مورد نِیاز مردم را وارد شهر مِیکند.(٢) از آن به مناسبت در باب حج نام برده اند.
ورود به مکه مکرمه بدون احرام جاِیز نِیست؛ لِیکن افرادِی از اِین حکم استثنا شده اند، از جمله مجتلبه است که براِی تهِیه نِیازمندِیهاِی مردم و انتقال آنها به شهر باِید مکرر آمد و شد داشته باشد. (٣) (← احرام) (← حرم) (← مکه)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(١) وسائل الشيعة ١٢/ ٤٠٧.
(٢) مجمع البحرين، واژه «جلب».
(٣) جواهر الکلام ١٨/ ٤٤٨ - ٤٤٩.
مجتهد
مُجتَهِد: شخص تـوانـا بـر استنباط احکام شرعِی از ادله آن.
به کسِی که داراِی ملکه اجتهاد است و در پرتو آن قادر بر استنباط احکام شرعِی از ادله آن مِی باشد، مجتهد گفته مِیشود. مجتهد دو گونه است: مجتهد مطلق که قادر بر استنباط احکام از ادله آن در همه ابواب فقه است و مجتهد متجزِی که قادر بر استنباط احکام از ادله آن در بعض ابواب فقه، همچون باب صلات است.(١) از آن در بابهاِی اجتهاد و تقلِید، قضاء و حدود سخن گفته اند.
احکام: مجتهد به دو لحاظ داراِی احکامِی است: ِیکِی به لحاظ خود و دِیگرِی به لحاظ دِیگران.