فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٢٤
(فَضَّلَ اللهُ الجَاهِدِينَ عَلَى القَاعِدِينَ أَجْرَاً عَظِيماً)؛(١) خداوند جهاد کنندگان را بر نشستگان
(از جهاد) به پاداشِی بزرگ برترِی داده است».
پِیامبر اعظم صلى الله عليه و آله مِی فرماِید: «براِی بهشت درِی است به نام «باب المجاهدِین» که جهاد کنندگان در راه خدا، در حالِی که شمشِیرها را حماِیل بسته اند، به سوِی آن در مِی روند و آن در گشوده براِی آنان است. فرشتگان به آنان خوش آمد مِیگوِیند؛ در حالِی که خلاِیق در موقف اِیستاده اند و به حسابشان رسِیدگِی مِی شود». (٢) بر پاِیۀ رواِیتِی دِیگر، مجاهدان از کسانِی اند که دعاِیشان مستجاب است.(٣)
کمک به مجاهدان مستحب و داراِی اجر و ثواب فراوان است؛(٤) چنان که رساندن نامۀ آنان (به خانواده شان) مستحب مِی باشد.(٥)
اقسام مجاهدان: مجاهدان دو گونه اند.
١. مجاهدان آزاد و غِیر سازمانِی که به زندگِی خود مشغول اند و با فراهم آمدن شراِیط، با اختِیار و رغبت خودشان در جنگ شرکت مِیکنند و پس از جنگ به زندگِی عادِی باز مِیگردند.
٢. مجاهدان سازمانِی که تمام وقت در اختِیار جنگ و جهاداند و جز اِین شغلِی ندارند.
قسم نخست، نامشان در دفتر وِیژه ثبت نام لشکر ثبت نشده و از بِیت المال سهمِی بر اِیشان قرار داده نشده است. از اِین قسم در فقه به «مُطَوِّعَه» ِیا «مُتَطَوِّعَه» (آنان که داوطلبانه و به مِیل و رغبت خود به جهاد مِیروند، بدون آنکه الزامِی داشته باشند) تعبِیر مِی شود؛ لِیکن قسم دوم، نظامِیان سازمان ِیافته اِی هستند که نامشان در دفتر وِیژه ثبت است و از بِیت المال سهم دارند. از اِینان به «مُرتَزَقَه» تعبِیر مِی شود. (٦)
گروه نخست، چنانچه در جنگ شرکت کنند و در آن جنگ غنِیمتِی به دست آِید، سهمِی براِی آنان قرار داده مِی شود(← غنِیمت)؛ چنان که پرداخت از سهم سبِیل الله -از مصارف زکات ـ به آنان در صورت شرکت در جنگ جاِیز است (← سبيل الله).