فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٢٢
در صورت تبدِیل حج مجاور به حج اهل مکه، آِیا استطاعت او نِیز همچون استطاعت مکِیان خواهد بود ِیا اِینکه استطاعتش همانند فردِی مِی باشد که دور از مکه است و استطاعت از شهرش ملاک مِیباشد؟ مسئله محل اختلاف است. البته از حيث مبدأ، براِی مجاور، استطاعت از وطن لازم نِیست؛ بلکه اگر در مکه نِیز مستطِیع شود، حج بر او واجب مِی شود؛ لِیکن از حِیث مقصد و بازگشت به وطن، چنانچه بعد از دو سال مستطِیع شود و پس از حج قصد بازگشت به وطن داشته باشد، لِیکن استطاعتش کفاف هزِینه بازگشت را ندهد، آِیا چنِین فردِی مستطِیع به شمار مِی رود تا حج بر او واجب باشد ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است.(١٤)
مِیقات مجاور: مجاور مکه معظمه در صورتِی که وظِیفه اش حج تمتع باشد، براِی احرام عمره تمتع بـاِید بـه ميقات برود؛ لِیکن در اِینکه مِیقاتش کجا است، اختلاف است. گروهِی مِیقات او را مِیقات اهالِی محل زندگِی او قبل از مجاورت دانسته اند. بنابر اِین، چنانچه محل زندگِی او قبل از مجاورت عراق بوده، باِید از وادِی عقِیق (←وادِی عقِیق) که مِیقات اهل عراق است مُحرم شود. (١٥) گروهِی دِیگر احرام او را از هر ِیک از مِیقاتها صحِیح دانسته اند (١٦) (← مِیقات). برخِی نِیز احرام بستن از ادنِی الحل (← ادنِی الحل) را کافِی دانسته اند. (١٧)
رفتن به مِیقات بنابر هر ِیک از دِیدگاههاِی ِیاد شده، در فرض تمکن است و با عدم تمکن و ِیا مشقت شدِید داشتن، از خارج حرم و با عدم امکان آن از مکه محرم مِیشود. (١٨)
برترِی طواف بر نماز: براِی مجاور تا مدت سه سال، طوافِ مستحب افضل از نمازِ مستحب، جز نوافل راتبه (← نافله راتبه) است؛ لِیکن پس از سه سال و نِیز براِی اهالِی مکه، نماز افضل از طواف است. (١٩)
برخِی براِی مجاور تا ِیک سال، طواف را افضل و از ِیک سال تا دو سال، فضِیلت طواف و نماز را ِیکسان دانسته و گفته اند: گاهِی طواف کند و گاهِی نماز مستحب بخواند و براِی کسِی که سه سال مجاور شده است، افضل خواندن نماز است. (٢٠)