فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٠١

(١) آل عمران / ٧.

(٢) وسائل الشيعة ٢٧/ ١١٥.

(٣) التبيان ٢/ ٣٩٤ - ٣٩٥؛ متشابه القرآن ١/ ٢ – ٣.

(٤) فقه القرآن ٣٢١/١ ؛متشابه القرآن ٢/ ٢٨١.

(٥) شرح اصول الکافِی ٢/ ٣٠٩ و ١٠/ ٤٣٦.

(٦) مرآة العقول ٧/ ١٦٤ ؛ المفردات راغب)، واژه «شبه».

(٧) مجموعه مقالات (الارِی) ٤٠٧.

(٨) الفقه؛ من فقه الزهراء عليها السّلام ٥/ ١٨٤.

(٩) متشابه القرآن ١/ ٢ ؛ الفوائد الطوسية / ١٦٧.

(١٠) وسائل الشيعة ٢٧/ ٢٠١.

(١١) بحار الانوار ٩٣/ ١٢ ؛ وسائل الشيعة ٢٧/ ١٧٨.

(١٢) متشابه القرآن ١/ ٢.

(١٣) الكافي (کلِینِی) ١/ ٤٣.

(١٤) المهذب ٢/ ٥٩٧؛ قواعد الاحكام ٣/ ٤٢٣.

(١٥) سفينة النجاة (فيض)/ ٥٢.

متشرعه

مُتَشَرِّعَه: اهل شرع و دِیانت.

مقصود از عنوان متشرعه، مسلمانانِی هستند که متدِین به احکام شرِیعت و عمل کننده به آن (← شرِیعت) هستند(١) (← حقِیقت شرعِی).

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) جواهر الکلام ٩/ ١٥٤ ؛ باب مدينة العلم/ ٩.

مُتَصَرِّف ← تصرّف

مُتَّصِل ← اتصال

مُتَضَرِّر ← ضرر

مُتَعاقِدان ← عقد

متعتان

مُتعتان: ازدواج موقت و حج تمتع.

از احکام آن در دو باب حج و نکاح سخن گفته اند.

از ضرورِیات مذهب امامِیه مشروعِیت و جواز متعه زنان(← ازدواج موقت) و متعه حج ( ← حج تمتع) است؛ لِیکن عامه آن دو را جاِیز نمِی دانند. منشأ عدم جواز -به تصرِیح علماِی عامه ـ خلِیفه دوم است. وِی پس از عهده دارِی خلافت، روزِی بر فراز منبر گفت: دو متعه در زمان رسول خدا (صلى الله عليه و آله) حلال بود؛ لِیکن من مردم را از آن دو نهِی و مرتکب آن را کِیفر مِیکنم؛ ِیکِی متعه زنان و دِیگرِی متعه حج.(١)

بنابر اِین، به تصرِیح خلِیفه دوم، هر دو متعه ِیاد شده در زمان رسول خدا صلِی الله عليه و آله مشروعِیت داشت و آن حضرت از آن دو نهِی نکرد. در دوران خلافت ابوبکر نِیز همِین گونه بود؛ لِیکن با روِی کار آمدن عمر، وِی از آن دو نهِی کرد؛ با اِینکه خداِی تعالِی مِی فرماِید: (ما أتيكُم الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهَيْكُم عَنْهُ فَانتَهُوا)؛(٢)