متشابه در لغت از اشتباه به معناِی مشتبه شدن (مردد بودن امرِی مِیان چند چِیز) آمده است؛ لِیکن مقصود از آن در قرآن کرِیم مِیان مفسران اختلافِی است که در ذِیل به مهم ترِین دِیدگاهها اشاره مِیشود:

١. متشابه عبارت است از آِیه اِی که مقصود آن از ظاهر آِیه دانسته نمِی شود، مگر به شاهدِی (از آِیه ِیا رواِیت محکم) که بِیانگر مقصود از آن باشد.(٣)

٢. متشابه عبارت است از آِیه اِی که لفظ آن داراِی دو ِیا چند معنا باشد؛ به گونه اِی که هر ِیک از آن معانِی احتمال برود که مقصود باشد و در نتِیجه، قطع به مراد از آِیه شرِیفه حاصل نمِی شود مگر به نصِی از رسول خدا صلّى الله علِیه و آله ِیا اهل بيت عليهم السلام.(٤)

٣. متشابه عبارت است از آِیه اِی که معناِیش روشن نباشد ِیا در آن، معانِی متعدد احتمال برود. بنابر اِین تعرِیف، مجمل نِیز متشابه محسوب مِیشود.(٥)

٤. متشابه عبارت است از آِیه اِی که از حيث لفظ ِیا معنا، بر آن شبهه عارض شده باشد. (٦)

٥. متشابه عبارت است از آِیه اِی که ظهور آن با اصلِی از اصول و قاعده اِی از قواعد عقلِی ِیا شرعِی مخالف باشد.(٧)

٦. متشابه آِیه اِی است که وجود شراِیط عمومِی، همچون آگاهِی از لغت در فهم آن کفاِیت نکند، بلکه فهم آن، علاوه بر شراِیط عمومِی، متوقف بر شرطِی دِیگر مِی باشد که عبارت است از لزوم صدور تفسِیر و شرح آن از معصومان عليهم السّلام.(٨)

٧. متشابه، آِیه اِی است که مصون از نسخ و ِیا تخصِیص و مانند آن نباشد.(٩)

مستفاد از رواِیات وارد شده درباره متشابه اِین است که متشابه آِیه اِی است که معناِی آن براِی عموم روشن نباشد و توده مردم، جاهل به معناِی آن باشند. در حدِیثِی از امام صادق علِیه السّلام آمده است: «مردم (مخالفان)، در ارتباط با متشابه، تباه و گمراه شده اند؛ زِیرا معنا و حقِیقت آن را درک نکرده و نشناخته اند؛ ناگزِیر از نزد خود معناِیِی براِی آن پدِید آورده و به سبب آن، خود را از اوصيا (ائمه) عليهم السلام بِی نِیاز دانسته و از سخنان رسول خدا صلى الله عليه و آله (درباره جانشِینانش) روِی گردانده اند». (١٠)