کسِی که در امر قبله متحِیر است و علم ِیا ظن به جهتِی ندارد، آِیا در نماز واجب، خواندن نماز به ِیک سمت؛ هر سمتِی باشد، کفاِیت مِیکند ِیا باِید به چهار سمت (راست، چپ، جلو و عقب) نماز بخواند ِیا لازم است قرعه بِیندازد و به هر سمتِی که قرعه تعِیِین کرد، نماز بگزارد؟ مسئله محل اختلاف است. مشهور قائل به قول دوم اند.(١) جمعِی نِیز قول نخست را برگزِیده اند.(٢) قول سوم، قولِی نادر و شاذ است.

بنابر قول مشهور، در صورتِی که تحِیر تنها در دو ِیا سه جهت باشد، به همان جهات که تحِیّر دارد نماز مِیخواند، چنان که در صورت ضيق وقت، مقدار ممکن را به جا مِی آورد و اگر تنها به اندازه ِیک رکعت، وقت باقِی است، تنها ِیک نماز بر او واجب خواهد بود که آن را به هر سمتِی مِیتواند بخواند.(٤)

به قول مشهور، براِی تعِیِین چهار جهت، لازم است دو خط مستقِیم که هـر ِیک دِیگرِی را قطع کند؛ به گونه اِی که چهار زاوِیه قائمه به وجود آِید، ترسِیم کند تا با نماز گزاردن به چهار جهت به گونه ِیاد شده، علم به وقوع نماز رو به قبله ِیا رو به جهتِی که انحراف آن از قبله به مقدار راست و چپ از قبله نمِیرسد؛ بدِین معنا که کمتر از نود درجه باشد، پِیدا کند. (٥) به تصرِیح برخِی، رعاِیت چهار جهت، بنابر قول مشهور، در همه نمازهاِی واجب، حتِی نماز مِیت لازم است. (٦)

(١) الروضة البهية ١/ ٥١٧ - ٥١٨ ؛ الحدائق الناضرة ٦/ ٤٠٠ ؛ جواهر الکلام ٧/ ٤٠٩ – ٤١٠.

(٢) مختلف الشيعة ٢/ ٦٧ ؛ ذكرى الشيعة ٣/ ١٨٢ ؛ مجمع الافائده ٢/ ٦٧-٦٩؛ مدارک الاحکام ٣/ ١٣٥ - ١٣٦ ؛ ذخيرة المعاد / ٢١٨؛ الحدائق الناضرة ٦/ ٤٠٠.

(٣) الامان من اخطار الاسفار والازمان / ٩٥ – ٩٦؛ الروضة البهية ١/ ٥١٩.

(٤) المقاصد العلية / ١٩١ ؛ شرائع الاسلام ١/ ٥٢ ؛ كشف اللثام ٣/ ١٧٥.

(٥) مسالک الافهام ١/ ١٥٨؛ حاشية شرائع الاسلام/ ٧٦ - ٧٧ ؛ مدارک الاحكام ٣/ ١٣٧ ؛ ذخيرة المعاد/ ٢١٩ ؛ مصابيح الظلام ٦/ ٤٥٢.

(٦) مسالک الافهام ١/ ١٥٨.

مُتَحَيِّرَه ← ناسِیه

مُتَحَيِّز ← تحيّز