فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٨٧
(٥) مسالک الافهام ١/ ٦٩ ؛ جواهر الکلام ٣/ ٢٨٣.
(٦) المعتبر ١ / ٢٠٧ : منتهى المطلب ٢/ ٣٠٣؛ التنقيح الرائع ١٠٤/١ ؛ مدارك الاحكام ٢ / ١٧ – ١٨ ؛ مفاتيح الشرائع ١/ ١٥ ؛ العروة الوثقِی ١/ ٥٦٩.
(٧) جامع المقاصد ١/ ٢٩٩ ؛ مجمع الفائدة ١٤٧/١.
(٨) المقنع / ٤٨؛ مسائل الناصريات / ١٦٤ و ١٦٦ ؛ المعتبر ١/ ٢١٠؛ البيان / ٥٨ - ٥٩ ؛ مسالك الافهام ١/ ٦٩ ؛ مدارک الاحکام ٢/ ٢٠ - ٢١ ؛ جواهر الکلام ٣/ ٢٦٧- ٢٩٤.
(٩) روض الجنان ١/ ١٩٤ ؛ مدارک الاحکام ٢/ ٢١ : الحدائق الناضرة ٣/ ٢٠٧.
(١٠) مصباح الهدى ٥/ ١٣.
(١١) ١٥.
مُبْتَدِع ← بدعت
مُبتلا ← بلا
مَبتوره - بَتراء
مَبرک ← مَعطِن
مَبسوط اليد ← بسط يد
مبطون
مَبطون: فرد مبتلا به درد شکم و بِیرون روِی.
کسِی که مبتلا به درد شکم باشد و مدفوع ِیا باد معده بِی اختِیار از او خارج گردد، مبطون نامِیده مِی شود. از احکام آن در بابهاِی طهارت، صلات و حج سخن گفته اند.
حكم: مبطون دو گونه است: ِیا براِی وضو گرفتن و نماز خواندن، هرچند با ترک همه مستحبات، فرصت دارد ِیا به اِین مقدار نِیز فرصت ندارد. در گونه دوم، ِیا خروج حدث (مدفوع ِیا باد معده) در مدت به جا آوردن نماز، پِی در پِی نِیست؛ بلکه با فاصله دو ِیا سه بار و ِیا بِیشتر به تعدادِی که وضو گرفتن بعد از هر بار موجب عسر و حرج نگردد، اتفاق مِی افتد و ِیا متصل و پِی در پِی مِی باشد.
فرض دوم دو صورت دارد: نخست اِینکه خروج حدث مستمر نباشد؛ لِیکن فاصله مِیان حدثها اندک و وضو گرفتن پس از هر بار، موجب عسر و حرج باشد. دوم اِینکه خروج حدث، مستمر و بدون انقطاع باشد؛ به گونه اِی که به جا آوردن بعض نماز با طهارت امکان پذِیر نباشد. در صورت اول (داشتن فرصت)، به تصرِیح بسِیارِی، واجب است در همان فرصت نماز را بخواند؛ خواه اِین فرصت در اول وقت باشد ِیا وسط و ِیا آخر آن. و اگر در غِیر اِین فرصت به جا آورد، نمازش باطل است، مگر آنکه بر حسب اتفاق،