مسئله محل اختلاف است. برخِی گفته اند: تقلِید در مسائل نظرِی -که نِیاز به استدلال، استنباط و دقت دارد ـ جاِیز است، مانند احکام فرعِی غِیر ضرورِی؛ لِیکن در امور حسِّی -که نِیاز به دقت و استنباط نِیست - تقلِید جرِیان ندارد، مانند مسائل علم صرف و نحو؛ زِیرا قواعد ادبِی به اثبات ظهور که امرِی حسِی است بر مِی گردد؛ چنان که عدالت و وثاقت راوِی -که در علم رجال از آن بحث مِی شود- از امور محسوس است؛ از اِین رو، چنانچه در اِین امور عالم لغت ِیا صرف و نحو و ِیا علم رجال از روِی حدس سخنِی بگوِید، تقلِید از او جاِیز نخواهد بود. (٢)

برخِی گفته اند در آن بخش از مبادِی استنباط که در طرِیق استنباط حکم کلِّی واقع مِی شود، تقلِید جاِیز نِیست؛ لِیکن در آن بخش که در طرِیق تطبِیق حکم کلِّی و تشخِیص موضوع امتثال واقع مِیشود، مانند بسِیارِی از مسائل صرف و نحو -که در تصحِیح قرائت، ذکر، اذان، اقامه و صِیغه هاِی عقد و اِیقاع، همچون مسائل ادغام، مد و وقف، به آنها نِیاز مِی باشد ـ تقلِید جاِیز است.(٣) برخِی نِیز تقلِید در مبادِی استنباط را مطلقا جاِیز دانسته اند. (٤)

(١) مجمع الافكار ٥/ ١٨ ؛ موسوعة الخوئي ١/ ١٢.

(٢) العروة الوثقِی ١/ ٥٦ - ٥٧ ؛ موسوعة الخوئي ١/ ٣٥٠ - ٣٥١ ؛ المعالم الزلفى / ١١٢.

(٣) مستمسک العروة ١/ ١٠٤ – ١٠٥.

(٤) الدر النضيد ٢/ ٤٣٨ – ٤٣٩.

مبارات

مُبارات: قسمِی از طلاق باِین.

مبارات از رِیشه «برأ» و به معناِی مفارقت و جداِیِی است و در اصطلاح شرع عبارت است از طلاق دادن همسر در ازاِی درِیافت مالِی از او با بِیزارِی زن و شوهر از ِیکدِیگر.(١) به تصرِیح برخِی، مبارات قسمِی از طلاق خلع است.(٢) از آن در باب خلع و مبارات سخن گفته اند.

صِیغه: اگر شوهر بخواهد صِیغه مبارات را بخواند باِید بگوِید «بارأتُ زَوجَتي فلانة (اسم زوجه را بگوِید) عَلَى مَهرِها فَهيَ طالِق؛ من و همسرم فلانِی در بـرابـر مـهـر او از ِیکدِیگر جدا شدِیم؛ پس او رها است».