در گذشته، ماه شمسِی از فروردِین تا اسفند ٢٩، ٣٠، ٣١ ِیا ٣٢ روز بوده است؛ بدِین گونه: آذر و دِی ٢٩ روزه؛ مهر، آبان، بهمن و اسفند ٣٠ روزه؛ فروردِین، اردِیبهشت، تِیر، مرداد و شهرِیور ٣١ روزه و خرداد ٣٢ روزه؛ لِیکن از سال ١٣٠٤ خورشِیدِی، بر اساس تصوِیب مجلس شوراِی ملِی وقت، اِین گونه محاسبه مِی شود: شش ماه نخست ٣١ روزه؛ پنج ماه بعدِی ٣٠ روزه و ماه آخر ٢٩ روزه که هر چهار سال ِیک روز به آن افزوده و سِی روزه مِی شود.(١) عنوان ِیاد شده در کلمات فقها به کار رفته است.

در احکام و محاسبات شرعِی، ملاک ماه و سال، ماه و سال قمرِی است، نه شمسِی (← سال). بنابر اِین، در موضوعاتِی چون بلوغ و عده وفات (چهار ماه و ده روز) ملاک ماه قمرِی است (٢) (← ماه قمرِی).

اطلاق ماه در احکام شرعِی منصرف به ماه قمرِی است و کاربرد آن در ماه شمسِی، مَجاز و نِیازمند قرِینه است.(٣)

در معاملات، همچون مدت اجاره ِیا زمان تحوِیل کالا، هرگاه مدت به ماه تعِیِین شود، ملاک در قمرِی و شمسِی بودن، عرف دو طرف معامله است. اگر در عرف آنان مبنا سال شمسِی باشد، منصرف به ماه شمسِی و اگر مبنا ماه قمرِی باشد، منصرف به ماه قمرِی خواهد بود. (٤)

(١) لغت نامه دهخدا، واژۀ «ماه».

(٢) توضِیح المسائل مراجع ٢/ ٣٧٥ ، ٣٧٨ و ٥٢٥.

(٣) العناوين ١/ ١٩٨.

(٤) منهاج الصالحِین (سِیستانِی) ٢/ ٨٤.

ماه عددِی

ماه عددِی [=ماه عرفِی]: مدت زمان سِی روز.

ماه عددِی سِی روز است، مقابل ماه هلالِی (قمرِی) که عبارت است از مدت زمان بِین دو هلال که ٢٩ ِیا سِی روز مِی باشد (← ماه قمرِی).

به تصرِیح برخِی، ماه حقِیقت در هلالِی است و اگر به صورت مطلق به کار رود،