دِیگر احکام: اداِی خراج، کفاِیت از زکات نمِیکند و با پرداخت آن، پرداخت زکات محصول نِیز پس از خارج کردن سهم حاکم از محصول زمِین و رسِیدن باقِی مانده به حد نصاب، واجب خواهد بود. مـحـلّ اختلاف در مسئله اِین است که آِیا مقصود از سهم حاکم، اعم از خراج و مقاسمه است ِیا تنها مقاسمه مِی باشد(← خراج).

در مزارعه (٥) (← مزارعه) و مساقات (٦) (← مساقات)، خراج زمِین ِیا باغ بر عهده مالک است، مگر آنکه در عقد به گونه اِی دِیگر شرط شده باشد که براساس آن عمل مِی شود.

(١) جامع الشتات ١/ ٢٠٤ ؛ توضيح المسائل مراجع ٢/ ١٠٢ ؛ استفتائات جديد (تبرِیزِی) ١/ ١٩٣ ؛ استفتائات (بهجت) ٢/ ٤٧٧؛ استفتائات جديد (مکارم) ١/ ٩٩ و ١٠٨.

(٢) استفتائات جديد (مکارم) ٢/ ١٩٠ ـ ١٩١ ؛ الخمس في الشريعة الاسلامية الغراء / ٦ - ١٠ ؛ فصلنامه فقه اهـل بـيـت عليهم السّلام، شماره ١٠/ ٥ و ١٨.

(٣) الفتاوى المنتخبة (حائرى) ٢٥.

(٤) تحرير الوسيلة ٤٨٢/١.

(٥) جواهر الكلام ٢٧/ ٤٣ – ٤٤.

(٦) ٨٩ - ٩٠.

مالِیدن

مالِیدن تماس دادن و اندودن چِیزِی به جاِیِی؛ دست بر چِیزِی گذاشتن و بر روِی آن کشِیدن.

از احکام آن به مناسبت در بابهاِیِی همچون طهارت و حج سخن گفته اند.

طهارت: در تطهِیر اشِیاِی نجسِی که آب در آنها نفوذ نمِیکند، مانند ظروف و بدن، مالِیدن دست مستحب و در صورت توقف ازاله نجاست بر مالِیدن، مالِیدن لازم است.(١) کف پا و ته کفش نجس با راه رفتن ِیا مالِیدن آنها بر زمِین با شراِیطِی پاک مِی شوند(٢) (← زمِین).

مکلف در تطهِیر مخرج غايط ميان شستن با آب و مالِیدن با سنگ و مانند آن مخِیر است (٣) (← استنجاء) (← استجمار). دست مالِیدن مخرج بول هنگام شستن آن واجب نِیست. (٤)

براِی تطهِیر ظرفِی که سگ آن را لِیسِیده است، بنابر مشهور، ابتدا باِید آن را با خاک مالِید؛ سپس با آب شست(٥) (← ولوغ) (← خاک مالِی).

مالِیدن کافور به مواضع هفت گانه سجده از بدن مِیت مسلمان -که حنوط نامِیده مِیشود- واجب است(٦) (← حنوط)

مالِیدن صورت با لنگ و نِیز مالِیدن سفال (← سفال) به پا در حمام مکروه است(٧) (← حمام).