عنوان ماعون در قرآن کرِیم آمده و عبارت است از هر آنچه در خانه از اسباب و اثاثِ مورد استفاده که عادت بر عارِیه دادن آنها است و بِیشتر اوقات، فقِیر و غنِی آنها را درخواست مِیکنند، مانند دِیگ، سطل، غربال و کاسه.(١)

در حدِیثِی از امام صادق علِیه السّلام درباره ماعون آمده است: «ماعون قرضِی است که مِی دهِی و کار نِیکِی است که براِی دِیگرِی انجامِی مِیدهِی و اثاث خانه اِی است که به دِیگرِی عارِیه مِیدهِی».(٢) برخِی لغوِیان گفته اند: ماعون، اســم بـراِی هـر منفعت و عطاِیِی است.(٣) از آن به مناسبت در باب زکات و عارِیه سخن گفته اند.

در قرآن کرِیم در سوره ماعون از کسانِی که ماعون را از دِیگران منع مِیکنند، نکوهش شده است. (٤) از مصادِیق آن، خوددارِی کردن از قرض دادن خمِیر و نان به دِیگران است؛ از اِین رو، اِین عمل مکروه شمرده شده است.(٥) به آِیه شرِیفه، بر جواز، بلکه استحباب عارِیه دادن نِیز استناد شده است؛(٦) چنان که خوددارِی ماعون از همساِیه مکروه است.(٧)

در حدِیثِی آمده است: «کسِی که ماعون را از همساِیه اش -به رغم نِیاز همساِیه به آن- منع کند، خداِی تعالِی در روز قِیامت فضلش را از او منع مِیکند و او را به خودش وامِیگذارد و کسِی که خداوند او را به خودش وابگذارد، هلاک مِیشود و خداِی عزوجل عذرش را نمِی پذِیرد. (٨) برخِی با استناد به اِین حدِیث، قائل به حرمت تضِیِیع حق همساِیه شده اند(٩) (← همساِیه).

(١) مسالك الافهام (کاظمِی) ٣/ ٩٦.

(٢) وسائل الشيعة ٩/ ٥١.

(٣) المبسوط ٣/ ٤٩.

(٤) ماعون / ٧.

(٥) روضة المتقين ٧/ ٢٥٨.

(٦) المبسوط ٣/ ٤٩ ؛ تذکرة الفقهاء ١٦/ ٢٣٤.

(٧) مفاتيح الشرائع ٢/ ٢٦ .

(٨) وسائل الشيعة ٥/ ٣٤٠.

(٩) وسائل الشيعة ٥/ ٣٤٠.

ماعون؛ سوره

ماعون؛ سوره [ = أرَأيتَ؛ سوره]: صد و هفتمِین سوره قرآن کرِیم.

از آن در باب صلات نام برده اند.

قرائت سوره ماعون در نمازهاِی فرِیضه و نافله مستحب است.(١) در حدِیثِی آمده است: «هر کس سوره ماعون را در نمازهاِی واجب و مستحب قرائت کند،