فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٢٩

(١) اصباح الشيعة / ٢٤٦ ؛ الانوار اللوامع ١١/ ٧٩.

(٢) سداد العباد/ ٤٥١ ؛ رياض المسائل ٨/ ٧٧.

(٣) كتاب المكاسب ١/ ١٦٥؛ جواهر الكلام ٢٢/ ١١٣-١١٥.

(٤) جامع الاحکام (صافِی) ١/ ٢٨٨ - ٢٨٩ ؛ الفتاوى الجديدة (مكارم) ٢/ ١٩٣.

(٥) استفتائات جدِید (تبرِیزِی) ١/ ٣٥٨.

ماشِیه

ماشِیه: شتر، گاو و گوسفند.

ماشِیه در لغت بر شتر، گاو و بِیشتر بر گوسفند اطلاق شده است. بر سگ گله (← سگ) «کلب ماشِیه» نِیز اطلاق مِیگردد(١) (←انعام ثلاث) (← حيوان).

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) لسان العرب، واژۀ «مشِی» ؛ مجمع البحرين، واژه «مشا» ؛ الخلاف ٢/ ٢٦ ؛ المؤتلف من المختلف ١/ ٢٦٨.

ماضِی

ماضِی: زمان گذشته مقابل حال و آِینده/ فعلِی که بر زمان گذشته دلالت دارد.

احکام مرتبط با آن به مناسبت در باب تجارت، طلاق و ِیمِین آمده است.

به قول مشهور، صِیغه عقدِ لازم، باِید با فعل ماضِی و عربِی انشا شود(١) (← عقد).

بنابر قول مشهور، طلاق با فعل ماضِی ( طَلَّقتُ) واقع نمِی شود(٢) (← طلاق).

متعلق قسم باِید کارِی در آِینده باشد. بنابر اِین، قسم خوردن بر ماضِی صحِیح نِیست و کفاره اِی بر شکستن آن مترتب نمِی گردد.(٣)

اگر کسِی قسم بخورد آنچه را فلانِی (شخص معين) بافته است، نمِی پوشم، قسمش بر ماضِی حمل مِیشود. بنابر اِین، چنانچه لباسِی را که فلانِی در آِینده مِی بافد، بپوشد، قسمش شکسته نمِی شود؛ لِیکن اگر اِین گونه قسم بخورد: لباس بافته شده توسط فلانِی را نمِی پوشم، هم گذشته را در بر مِیگِیرد و هم آِینده را و با پوشِیدن بافته او در آِینده، حنث قسم صورت مِیگِیرد. (٤)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) كتاب المكاسب ١٣٨/٣؛ جواهر الکلام ٢٩/ ١٣٥.

(٢) اللمعة الدمشقية / ١٧٩ ؛ الروضة البهية ٦/ ١٢.

(٣) جواهر الکلام ٣٥/ ٢٦٤ ؛ کشف اللثام ٩/ ٢٣؛ قواعد الاحکام ٣/ ٢٦٩.

(٤) ارشاد الاذهان ٢/ ٨٨

ماعون

ماعون: اثاث منزل مورد استفاده در خانه که عرف و عادت بر عارِیه دادن آنها است / هر کار نِیک.