در صورت نداشتن منفعت حلال قابل اعتنا نزد عقلا، حرام و باطل مِی باشد؛ (١٠) بنابر اِین به تصرِیح برخِی، چنانچه منفعت حلال قابل اعتنا داشته باشد، مانند مارهاِی سمِی که سم آنها در دارو سازِی کاربرد دارد، جاِیز است. (١١)

اطعمه و اشربه: مار از حرام گوشتان و خوردن آن حرام است. (١٢)

(← پادزهر) (← سم)

(١) مصابيح الظلام ٣٦٥/٥ ؛ ملاذ الاخِیار ٢/ ٢٩٦ ؛ جواهر الکلام ٢٩٦/٥؛ العروة الوثقِی ١/ ١٢١ و ١٢٥.

(٢) المعتبر ١/ ٧٥ ؛ غنائم الايام ١/ ٥٦٩.

(٣) الروضة البهية ١/ ٢٧٤ ؛ غنائم الايام ١/ ٥٦٩.

(٤) منتهِی المطلب ١/ ٩٥.

(٥) النهاية / ٦ ؛ الوسيلة / ٧٦ ؛ كشف الغطاء ٢/ ٩٩ ؛ جواهر الکلام ١/ ٣٨٥ – ٢٨٦.

(٦) المعتبر ١ / ١٠٠ ؛ مدارك الاحكام ١ / ١٣٧.

(٧) الوسيلة / ٩٧ ؛ اصباح الشيعة / ٨٠ ؛ تذكرة الفقهاء ٣/ ٢٨٨ ؛ البيان / ١٨٦ ؛ الروضة البهِیة ١/ ٦٥٢ ؛ جامع المقاصد ٢/ ٣٥٠.

(٨) مفاتيح الشرائع ١٦٩/١؛ مصابِیح الظلام ٤٩٥/٨.

(٩) المختصر النافع / ١٠١ ؛ الدروس الشرعية ١/ ٣٥١؛ كشف اللثام ٥/ ٣٢١ ؛ الحدائق الناضرة ١٥٨/١٥.

(١٠) قواعد الاحكام ٢/ ٧؛ معالم الدين في فقه آل ياسين ١/ ٣٢٩ ؛ الروضة البهية ٣/ ٢٤٦ ؛ مجمع الفائدة ٨/ ٤٠ ؛ مفتاح الكرامة ٨/ ٥٥ و ٧٠ – ٧١.

(١١) وسيلة النجاة / ٣١٩؛ تحرير الوسيلة ١/ ٤٩٥ ؛ انوار الفقاهة (التجارة) (مكارم) / ١٣٨.

(١٢) جواهر الکلام ٣٦/ ٢٩٦.

مارق

مارِق [= دابِر] تِیرِی که به هدف برخورد مِیکند و آن را مِی شکافد و از آن خارج مِیشود(١) (← رماِیه).

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) تحرِیر الاحکام ٣/ ١٦٦ ؛ جامع المقاصد ٨/ ٣٤٩.

مارِقِین ← خوارج

مارماهِی

مارماهِی: نوعِی ماهِی شبِیه به مار با باله هاِی پشتِی ِیک سره.

از احکام آن در بابهاِی طهارت، تجارت و اطعمه و اشر به سخن گفته اند.

مارماهِی از مسخ شدگان(← مسوخ) شمرده شده است(١) و بنابر قول مشهور، پاک، لِیکن خوردن آن حرام است؛(٢) بلکه بر حرمت آن ادعاِی اجماع شده است.(٣) در مقابل، برخِی قائل به کراهت شدِید آن شده اند. (٤)

بنابر قول به حرمت، خرِید و فروش مارماهِی جاِیز و صحِیح نِیست.(٥) برخِی گفته اند: در صورت داشتن استفاده حلالِ قابل اعتنا، خرِید و فروش آن جاِیز است. (٦)

(← ماهِی)