فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٢
مِی تواند مستأجر را به کندن گِیاه از زمِین امر کند بدون آنکه خسارتِی بپردازد؟ مسئله اختلافِی است. اما اگر عقد اجاره مطلق و کاشتن گِیاهِی خاص در آن ذکر نشده باشد، بدون هِیچ اختلافِی اجاره صحِیح است؛ هرچند اختلاف دوم در آن جرِیان دارد؛ چنان که اختلاف ِیاد شده در صورتِی نِیز که اجاره براِی مدتِی باشد که در آن مدت، گِیاه کاشته شـده بـه ثـمر مِی نشِیند لِیکن به صورت اتفاقِی و بر اثر تغِیِیر هوا، کاهش بارندگِی و مانند آن بـه ثمر ننشِیند جرِیان دارد. (٦)
اگر کسِی در زمِین دِیگرِی بدون اجازه، گِیاهِی بکارد، گِیاه و ثمره آن از آنِ غاصب است و در صورت عدم رضاِیت صاحب زمِین، غاصب باِید آنچه را کاشته از زمِین ازاله کند و نقصان وارد بر زمِین را اصلاح و اجرت مدت زمان باقِی ماندن گِیاه در زمِین را به صاحب زمِین بپردازد. در فرض ِیاد شده، مالک حق ندارد به نفع خود، غاصب را وادار بــه گرفتن قِیمت گِیاه و بقاِی آن در ملک خوِیش کند؛ چنان که غاصب نِیز نمِیتواند مالک را مجبور به بقاِی آن در زمِین و گرفتن اجاره آن نماِید. (٧)
( درخت) ( کشاوزِی) ( مزارعه) ( مساقات)
(١) وسائل الشيعة /١٧/ ٤١ : ١٩/ ٣١
(٢) جواهر الكلام ١٨/ ٤١٢ و ٤١٧ - ٤١٩ ^
(٣) ٢٧/ ٩٣ ؛ العروة الوثقى /٣٩١/٥ - ٣٩٢.
(٤) مسالک الافهام ٥/ ١٤٦
(٥) الحدائق الناضرة ٢١ ٤٩٧ ؛ جواهر الكلام ٢٧/ ١٧٤ - ١٧٦
(٦) مسالک الافهام ٢٧/٥ ٢٨؛ جواهر الكلام ٣٢/٢٧ - ٣٣ ؛ العروة الوثقى ٥/ ١١٧ -١١٨
(٧) جواهر الكلام ٣٧/ ٢٠٢ - ٢٠٧.
کاشح
کاشح دشمن پنهان دارنده دشمنِی خود.
به کسِی که کِینه و دشمنِی خود از دِیگرِی را در درون دارد و آن را آشکار نمِیکند کاشح گفته مِی شود. (١) در برخِی رواِیات آمده است: «برترِین صدقه، صدقه دادن به ذِی الرحم الكاشح است». (٢) مقصود از آن خوِیشِی است که رابطه دوستِی او با صاحب صدقه تِیره مِیباشد و کِینه او را به دل دارد. از آن به مناسبت در بابهاِی زکات صدقات و وصِیّت سخن گفته اند.