فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٠٦
(١) الاقبال ٣/ ٢٣٠ ؛ وسائل الشيعة ٨/ ٢٤ - ٢٥ ؛ كشف الغطاء ٣/ ٢٨٥.
لِیالِی تشرِیق
لِیالِی تَشرِیق: شبهاِی ِیازده، دوازده و سِیزدهم ذِیحجه.
از احکام آن در باب حج سخن گفته اند. حاجِی پس از به جا آوردن اعمال مکّه (طواف زِیارت، سعِی و طواف نساء) باِید به منِی برگردد و لِیالِی تشرِیق را در آنجا بِیتوته (← بِیتوته) کند. البته کسِی که از صِید و آمِیزش با همسر در حال احرام اجتناب کرده است، مِی تواند پس از زوال روز دوازدهم از منِی کوچ کند و براِی چنِین فردِی بِیتوته در منِی در شب سِیزدهم واجب نِیست، مگر آنکه تا غروب آفتاب روز دوازدهم کوچ نکند، که در اِین صورت، بِیتوته در شب سِیزدهم نِیز واجب خواهد بود؛ چنان که بر کسِی که مرتکب صِید ِیا آمِیزش با همسر شده واجب مِیباشد.
چنانچه حاجِی بِیتوته در منِی را در شب اول ترک کند، بر او ِیک گوسفند به عنوان کفاره واجب مِیشود و اگر بِیتوته شب دوم را نِیز ترک کند، گوسفندِی دِیگر بر او واجب مِیشود. آِیا با ترک بِیتوته شب سوم، کفاره بر او واجب مِیشود ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است. بنابر نظر مشهور، در صورت ارتکاب صِید و آمِیزش با همسرش ِیا کوچ از منِی بعد از غروب روز دوازدهم، براِی ترک بِیتوته در شب سوم نِیز کفاره واجب مِی شود. (١)
موارد استثنا: افراد زِیر از وجوب بِیتوته در منِی استثنا شده اند:
(١) کسِی که در مکه، لِیالِی تشرِیق را به عبادت سپرِی کند. در صورت عدم اشتغال به عبادت، کفاره واجب مِی شود. (٢)
(٢) چوپانِی که ناگزِیر از چرانِیدن گله در شب است، در صورتِی که پِیش از غروب آفتاب از منِی خارج شود. (٣)
(٣) کسِی که عهده دار آب دادن به حاجِیان است.
به قول برخِی اِین فرد حتِی پس از غروب آفتاب نِیز مِی تواند از منِی خارج شود.
(٤) کسِی که ناگزِیر از ماندن در مکه است، مانند بِیمار، پرستارِ بِیمار، ِیا کسِی که مالِی در مکه دارد و در صورت خروج از آن بِیم از بِین رفتن آن مِی رود. (٤)