فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٨٩
لگن خاصره
لگن خاصره: حفره استخوانهاِیِی در قسمت تحتانِی بدن.
لگن خاصره از مجموع استخوانهاِیِی همچون خاصره (استخوان پهن و درشت که به دور خود پِیچِیده)، خاجِی و دنبالچه (قرار گرفته در پاِیِین استخوان خاجِی) تشکِیل مِیشود و کار آن حفاظت از اندامهاِی شکمِی تحتانِی، شامل دستگاه ادرارِی ـ تناسلِی و قسمتهاِیِی از دستگاه گوارش است.(١) از آن در بخش استفتائات سخن گفته اند.
در اِینکه در جناِیت بر لگن خاصره، لگن جزء پا به شمار مِی رود و دِیه آن دِیه استخوان پا است ِیا جزء استخوان پا نِیست و قانون ارش(← ارش) و حکومت در آن جارِی است که دِیه آن بر اساس نظر کارشناسِی توسط قاضِی تعِیِین مِیگردد، دِیدگاه معاصران که متعرض مسئله شده اند، مختلف است. برخِی، دِیه آن را همچون دِیه استخوان پا ِیک پنجم دِیه خود پا دانسته اند، مگر آنکه شکستگِی استخوان لگن بدون عِیب ترمِیم شود که در اِین صورت، دِیه آن چهار پنجم شکستن و دِیه آشکار و سوراخ شدن آن ِیک چهارم دِیه شکستن استخوان است. بنابر اِین، در فرضهاِی ِیاد شده دِیه هر دو قسمت راست و چپ لگن خاصره به ترتِیب، دوِیست، صد و شصت و پنجاه دِینار است و دِیه ِیک قسمت لگن نصف آنچه ذکر شد مِیباشد. (٢)
(١) فرهنگ معِین و فرهنگ بزرگ سخن، واژه هاِی «لگن خاصره» و «خاصره».
(٢) مجمع المسائل ٣/ ٢٥٤ : استفتائات (بهجت) ٤/ ٥٠٢؛ رساله استفتانات (منتظرِی) ١/ ٢٧٨؛ الفتاوى الجديدة (مكارم) ١/ ٣٦٨-٣٦٩ و ٣/ ٤١٢-٤١٤.
لمزه
لُمَزَه: بسِیار طعنه زننده به دِیگرِی.
لمزه که در قرآن کرِیم آمده و از آن نکوهش شده،(١) در لغت از «لَمْز» به معناِی عِیب آمده است. لُمَزَه به کسِی گوِیند که به دِیگرِی به ناحق بسِیار طعنه مِی زند. برخِی لغوِیان لمزه را به طعنه زدن به دِیگرِی در حضور او اختصاص داده اند؛ بر خلاف هُمَزه که عبارت است از طعنه زدن به دِیگرِی در غِیاب او ؛(٢) لِیکن برخِی دِیگر آن را محدود به حضور نکرده اند.(٣)