فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٣١
نماز گزاردن با کفش: آِیا نماز خواندن با کفشِی که تمامِی روِی پا را مِیپوشاند و ساق ندارد، در صورتِی که مانع رسِیدن سر انگشتان پا به زمِین نباشد، جاِیز است ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است؛ لِیکن با کفشِی که بخشِی از پا را مِی پوشاند ِیا همه پا را مِی پوشاند؛ لِیکن ساق دارد و مانع رسِیدن سر انگشتان پا به زمِین نِیست، جاِیز، بلکه در مثل نعل عربى مستحب است (٦٠) (← کفش).
فاقد لباس: تحصِیل لباس براِی نماز، هرچند با خرِید و اجاره آن -گرچه با قِیمت بِیشتر از حد متعارف در صورتِی که موجب ضرر و اجحاف(← اجحاف) نباشد- واجب است؛ چنان که قبول هبه و عارِیه در صورت حرجِی نبودن، واجب مِیباشد. (٦١)
چنانچه نمازگزار پوششِی، حـتى اضطرارِی، همچون برگ درخت، براِی عورت خود نداشته باشد، نماز از او ساقط نمِی شود؛ لِیکن در کِیفِیت نماز چنِین شخصِی اختلاف است. بنابر قول مشهور، در صورت مصون بودن از نگاه کسِی که نگاه او به وِی حرام است، جز همسر و کنِیز، اِیستاده و در صورت مصون نبودن، نشسته نماز مِی خواند و در هر دو حالت، رکوع و سجود را با اشاره سر، انجام مِیدهد (٦٢) (← نماز عرِیان).
مکروهات: نماز گزاردن در لباس سِیاه، جز عمامه، کفش و کسا، مکروه است. از برخِی، اختصاص کراهت لباس سِیاه به مرد نقل شده است. همچنِین نماز خواندن در لباس به رنگ زعفران و عصفر (← عصفر) کراهت دارد. از برخِی کراهت هر لباس رنگِی نقل شده است. (٦٣) به قول مشهور، نماز خواندن با لباس و انگشترِ داراِی تصوِیر مکروه است. کراهت با پوشِیده بودن تصوِیر ِیا تغِیِیر صورت، کم و ِیا رفع مِیشود.(٦٤)
آِیا کراهت تصوِیر اختصاص به صورت جاندار؛ اعم از انسان و حِیوان دارد ِیا غِیر جاندار، از درخت، گل و مانند آن را نِیز در بر مِیگِیرد؟ مسئله محل اختلاف است. قول دوم به ظاهر کلمات اكثر فقها، بلکه مشهور نسبت داده شده است؛ (٦٥) لِیکن جمعِی کراهت را به تصوِیر جاندار اختصاص داده اند.(٦٦)