بنابر اِین، با عدم قرِینه، لفظ «ِینبغِی» و «لا ِینبغِی» از الفاظ متشابه خواهند بود و قابل حمل بر هِیچ ِیک از دو معناِی ِیاد شده (وجوب و استحباب در «ِینبغِی» و حرمت و کراهت در «لاِینبغِی») نِیستند. (٢)

برخِی گفته اند: انبغاء در لغت به معناِی مِیسور و ممکن، و سهل و آسان بودن آمده است. بنابر اِین، «لا ِینبغِی»؛ ِیعنِی مِیسور و ممکن و آسان نِیست و اِین معنا با محرّمات سازگار است نه مکروهات. در نتِیجه «لا ينبغى» بر حسب لغت ظهور در حرمت دارد.(٣)

بعضِی دِیگر گفته اند: «ِینبغِی» به معناِی مطابق قاعده بودن و «لاِینبغِی» به معناِی خلاف قاعده بودن است که بر حسب موارد آن، تفاوت مِیکند. در بعضِی موارد، گاه به معناِی وجوب و گاه به معناِی مستحب و گاهِی مراد از آن جواز است؛ بدِین معنا که ارتکاب آن خلاف قانون نِیست، و «لا ِینبغِی» در صورتِی که مطلق به کار رود، اقتضاِی حرمت دارد؛ چنان که گاه در معناِی کراهت به کار مِیرود، که منافاتِی با ظهور اطلاقِی آن در حرمت ندارد. (٤)

(١) ذكرى الشيعة /٤ ٤٧١؛ جامع المقاصد ٢/ ١٢١ ؛ روض الجنان ٢/ ٦٠١؛ مسالك الافهام ٦/ ٢٤٩ ؛ مجمع الفائدة ٦/ ٢٩٩.

(٢) ذخيرة المعاد / ٣٩٧ ؛ الحدائق الناضرة ٣/ ٢٧٣ ؛ ٤/ ٣٦٠ و ٦/ ٢٠٦؛ الانوار اللوامع ١٠، قسم ٢/ ٣٧٧.

(٣) موسوعة الخوئي ٤/ ٢٨٠ ؛ ٩/ ٣٤٧ و ١٥ / ٢٨٣.

(٤) کتاب نکاح (زنجانِی) ١/ ٣١٢ - ٣١٤.

لا ِینبغِی ترکه

لا ِیَنبَغِی تَرکُه: از الفاظ کاربردِی در بِیان حکم مسئله.

کاربرد جمله «لا ِینبغِی ترکه؛ ترک آن سزاوار نِیست» مقام تأکِید است. بنابر اِین، اگر در مقام احتِیاط به کار رود، مقصود تأکِید بر ترک نکردن و رعاِیت احتِیاط است، در جاِیِی که احتِیاط لازم نباشد و اگر در مقام استحباب امرِی به کار رود، مقصود تأکِید بر انجام دادن آن است، در جاِیِی که استحباب آن مؤکد باشد. بِیشترِین کاربرد جمله ِیاد شده موارد احتِیاط است.(١)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) المبسوط ١/ ١١٣؛ مدارک الاحکام ١/ ١٥٢ و ٢٢١؛ جواهر الکلام ١٢/ ٣٤١.

لئامت ← پستِی