چنانچه مجتهد در مقام بِیان حکم مسئله اِی از تعبِیر «لا يخلو من وجه؛ خالِی از وجه و دلِیل نِیست» استفاده کند، نظر او فتوا به شمار مِی رود و در آن مسئله رجوع به فتواِی مجتهدِی دِیگر جاِیز نِیست.(١)

(← الفاظ فتوا)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) صراط النجاة ٣/ ٣١٢ ؛ جامع المسائل (فاضل) ٢/ ٦٥.

لا ينبغي

لا يَنبغِی: از الفاظ کاربردِی در مقام بِیان احکام.

واژه «ِینبغِی» و «لاِینبغِی» که در رواِیات بسِیار به کار رفته است، از «انبغاء» به معناِی سزاوار، شاِیسته و نِیکو بودن و نِیز مِیسور و آسان بودن آمده است. بنابر اِین، «ِینبغِی» ِیعنِی سزاوار، شاِیسته و نِیکو است و «لا ِینبغِی» خلاف آن مِیباشد.

بحث مطرح اِین است که مراد از «ِینبغِی» ِیا «لا ِینبغِی» که در رواِیات، در مقام بِیان احکام به کار رفته است چِیست؛ واجب ِیا مستحب (در ِینبغِی) و حرام ِیا مکروه (در لا ِینبغِی)؟ دِیدگاهها مختلف است. البته با وجود قرِینه بر مقصود از آن، طبق آن عمل مِی شود. اختلاف در صورت عدم وجود قرِینه بر مراد است.

بعضِی، «لا ِینبغِی» را ظاهر در کراهت دانسته اند. بنابر اِین، «لاِینبغِی» بِیانگر مکروه بودن متعلق آن است(١) و در مقابل، «ِینبغِی» ظهور در استحباب خواهد داشت.

برخِی دِیگر گفته اند: هرچند مشهور نــزد عرف استعمال «ِینبغِی» در اَوْلِی (بهتر) و «لا ِینبغِی» در عدم اوْلِی است؛ لِیکن در رواِیات، هم در استحباب و کراهت و هم در وجوب و حرمت به کار رفته؛ بلکه غالباً کاربردشان در وجوب و حرمت است.