فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣١٣
لاک پشت
لاک پشت: سنگ پشت؛ خزنده بِی دندان و تخم گذار داراِی پوششِی محکم به نام لاک.
از آن در بابهاِی طهارت، حج، تجارت و اطعمه و اشر به سخن گفته اند.
لاک پشت خون جهنده (←خون) ندارد؛ از اِین رو، مردار و بنابر قول مشهور ادرار و فضلۀ آن پاک است.(١)
برخِی، لاک پشت را از مسخ شدگان (← مسوخ) بر شمرده اند. (٢)
خوردن گوشت و تخم لاک پشت حرام است. (٣)
از حِیواناتِی که خرِید و فروش آنها به دلِیل نداشتن منفعت جاِیز نِیست، لاک پشت است. (٤)
از آنجا که لاک پشت در خشکِی تخم مِیگذارد، از حِیوانات خشکِی به شمار مِی رود و صِید آن بر محرم حرام است.(٥)
(١) رسائل و مسائل (بخش اول) ١/ ١٢٧ ؛ موسوعة الخوئي ٢/ ٣٨٧.
(٢) من لا يحضره الفقِیه ٣/ ٣٣٦.
(٣) النهاية / ٥٧٧ ؛ كتاب السرائر ٣/ ١٠٢؛ جواهر الكلام ٣٦/ ٢٥٣.
(٤) قواعد الاحكام ٢/ ٧ ؛ مجمع الفائدة ٨/ ٥٢.
(٥) جواهر الکلام ١٨/ ٢٩٦.
لال
لال: گنگ؛ ناتوان از سخن گفتن.
از احکام آن در بابهاِی بسِیارِی همچون صلات، حج، تجارت، نکاح، طلاق، لعان، صِید و ذباحه، قضاء شهادات، قصاص و دِیات سخن گفته اند.
اشاره لال: صحت بسِیارِی از عبادات و نِیز عقود، اِیقاعات و تصرفات منوط به لفظ است. به تصرِیح برخِی، اشاره فرد لال در همه موارد جاِیگزِین لفظ و آثار مترتب بر لفظ بر اشاره او جارِی مِیگردد.(١) در ذِیل به نمونه هاِیِی از اِین جاِیگزِینِی در ابواب مختلف اشاره مِی شود.
عبادات: در افعال عبادِی اِی که لفظ در آنها دخِیل است، مانند نماز و تلبِیه در حج، اشاره لال جاِیگزِین لفظ مِی شود. در اِین باره چند بحث مطرح است:
(١) اکتفا به مطلق اشاره ِیا لزوم اشاره خاص؟ تعبيرات فقها درباره اشاره مختلف است. برخِی گفته اند: هنگام تكبيرة الاحرام، قرائت و تشهد در نماز، با دست اشاره مِیکند.(٢) برخِی، ملاک را عادت فرد لال در اشاره کردن دانسته اند. (٣)