گچ ماده اِی معدنِی است که پس از پختن، آن را با آب مخلوط و به صورت ملاط ِیا براِی اندود کردن مصرف مِیکنند. از آن به مناسبت در بابهاِی طهارت، صلات و خمس سخن گفته اند.

گچ کارِی قبر مکروه است، مگر قبور انبِیا و امامان عليهم السلام(١) (← قبر ).

به قول مشهور، تِیمم بــر گــچ قبل از پخته شدن صحِیح است.(٢) برخِی تِیمم بر آن را در صورت دسترس نداشتن بـه خاک، صحِیح دانسته اند.(٣) از برخِی قدما نقل شده که تِیمم بر آن در صورت پخته بودن نِیز صحِیح است. (٤) حکم سجده بــر گچ همچون حکم تِیمم است. (٥)

زمِین از مطهِّرات است که پا و ته کفش نجس با راه رفتن بر آن پاک مِیشوند. آِیا راه رفتن بر زمِینِی که با گچ فرش شده نِیز موجب پاک شدن آنها مِیشود ِیا نه، مسئله محل اختلاف است. (٦)

به گچ بنابر قول به معدن بودن آن، خمس تعلق مِیگِیرد؛ لِیکن برخِی در معدنِی بودن آن اشکال کرده اند(٧) (← معدن).

(١) جواهر الكلام ٤/ ٣٣٤ - ٣٣٦ و ٣٤٠.

(٢) مدارک الاحكام ٢/ ٢٠١؛ جواهر الكلام ١٣٢/٥.

(٣) النهاية / ٤٩.

(٤) جامع المقاصد ١/ ٤٨٢.

(٥) الحدائق الناضرة ٧/ ٢٦٣.

(٦) العروة الوثقِی ١/ ٢٤٦ ؛ مصباح الهدِی ٢/ ٢٧٥ ؛ موسوعة الخوئي ٤/ ١٠٩.

(٧) مفاتيح الشرائع ١/ ٢٢٣ ؛ غنائم الايام ٤/ ٢٨٨.

گداِیِی

گداِیِی: دست دراز کردن به طرف دِیگران و درخواست پول، لباس، غذا و مانند آن.

از احکام آن به مناسبت در بابهاِی زکات، خمس و شهادات سخن گفته اند.

حكم تكلِیفِی: گداِیِی بدون ضرورت و نِیاز، مذموم است و کراهت شدِید دارد؛ (١) بلکه برخِی آن را حرام دانسته اند. (٢) گداِیِی در صورت نِیاز، مکروه و ترک سؤال از مردم مستحب است. (٣)

زکات: دادن زکات به کسِی که عادت به گداِیِی دارد و آن را شغل خود قرار داده، جاِیز، لِیکن مکروه است.(٤) برخِی آن را جاِیز ندانسته اند.(٥)