فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٢١
دست زدن کودک به خطوط قرآن، بدون وضو حرام نِیست؛ لِیکن آِیا بر ولِی ِیا غِیر ولِی کودک در اختِیار قرار دادن ،قرآن حرام و باز داشتن کودک از دست زدن به خطوط ،آن واجب است ِیا نه؟
مسئله اختلافِی است. (٣٦)
به تصرِیح برخِی، رو به قبله کردن کودک محتضر، همچون بزرگسال، واجب است (٣٧) (احتضار)
خواندن نماز مِیت بر کودکِی که قبل از شش سالگِی از دنِیا رفته است، واجب نِیست. استحباب آن به مشهور فقها نسبت داده شده است. (٣٨) برخِی استحباب آن را نِیز نپذِیرفته اند. (٣٩)
صلات: بر ولِیّ کودک مستحب است او را در هفت سالگِی بر نماز خواندن تمرِین دهد.(٤٠)
مشروعِیت عبادات کودک: بدون شک، در احکام تکلِیفِی الزامِی (وجوب و حرمت) بلوغ شرط است و بر نابالغ به جا آوردن واجبات و ترک محرمات، واجب نِیست؛ چنان که عبادات با فقدان تمِیِیز (تشخِیص خوب و بد) مشروعِیت ندارد؛ لِیکن در اِینکه عبادات در حق کودک مميز مشروعِیت دارد و او مِیتواند عمل عبادِی را به عنوان اطاعت و امتثال امر شارع به جا آورد ِیا نه، دِیدگاههاِی ذِیل مطرح است:
١. عبادات وِی مشروع است؛ بدِین معنا که براِی کودک ممِیز، عبادات واجب مکلّف، همچون نماز، مستحب است؛ چنان که ارتکاب محرمات، بر او حرام نِیست؛ لِیکن مکروه مِیباشد. از اِین رو، کودک ممِیز محکوم به احکام الزامِی نِیست؛ هر چند مکلف به احکام غِیر الزامِی مِی باشد. نتِیجه آنکه احکام پنجگانه تکلِیفِی براِی بالغ، براِی کودک مميز محدود به سه حکم است: استحباب، کراهت و اباحه.
اِین دِیدگاه منافات با امر شارع، نسبت به ولِی براِی تمرِین دادن کودک بر عبادات ندارد؛ زِیرا تمرِین دادن براِی ولِیّ ثواب دارد و اِین با ثواب داشتن خود آن عمل براِی کودک منافات ندارد. اِین قول منسوب به مشهور است.