فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢١٧
کودک
کودک: فرزند نابالغ انسان.
از احکام مرتبط با کودک در بِیشتر ابواب عبادات و معاملات سخن گفته اند، که به مهمترِین آنها اشاره مِی شود.
آداب ولادت: به قول مشهور، غسل دادن نوزاد پس از ولادت مستحب است.(١) برخِی قدما آن را واجب دانسته اند.(٢) در اِینکه زمان غسل، بلافاصله پس از ولادت است ِیا از زمان ولادت تا چند روز بعد که عرفا بر او نوزاد صدق مِیکند، مسئله اختلافِی است.(٣)
اذان گفتن در گوش راست نوزاد و اقامه در گوش چپ او مستحب است. (٤)
چنان که برداشتن کام نوزاد با تربت امام حسين عليه السلام ِیا آب فرات و در صورت دسترس نداشتن به آن با آب شِیرِین (آب خالص غِیر شور)، بوِیژه آب باران استحباب دارد و چنانچه جز آب شور، آبِی در اختِیار نباشد، آن را با اندکِی خرما ِیا عسل آمِیخته کنند و کام نوزاد را با آن بردارند.(٥)
از حقوق فرزند بر پدر، نام نِیک نهادن بر او است. بهترِین نامها، نام انبِیاِی الهِی، بوِیژه محمد صلى الله علِی و آله و امامان معصوم عليهم السّلام و زنان شاِیسته و صالح، بوِیژه حضرت فاطمه سلام الله علِیها و نِیز نامهاِی دلالت کننده بر بندگِی مانند عبدالله است.(٦) انتخاب کنِیه نِیز همراه نام براِی فرزند استحباب دارد؛(٧) لِیکن انتخاب کنِیه ابوالقاسم براِی فرزندِی که نامش محمد است، مکروه مِیباشد.(٨)
نام گذارِی، بوِیژه در روز هفتم مستحب است؛ چنان که مستحب است قبل از ولادت، نام او را محمد بگذارند و در صورت تصمِیم بر تغِیِیر، روز هفتم ولادت آن را تغِیِیر دهند. (٩)
از دِیگر آداب، تراشِیدن سر نوزاد در روز هفتم و صدقه دادن به وزن موهاِی او از طلا ِیا نقره است و بهتر است قبل از عقِیقه باشد. همچنِین عقِیقه کردن براِی نوزاد در هفتمِین روز ولادت، بنابر قول مشهور، مستحب است و در صورت عدم تمکن در روز هفتم، پس از آن نِیز استحباب دارد. برخِی آن را واجب دانسته اند (١٠) (←عقِیقه).