قول مقابل مشهور، اجتناب از همه محرمات بنابر نظر برخِی و محرمات موجب کفاره بنابر نظر برخِی دِیگر است. بنابر اِین، بر کسانِی که از صِید و زن اجتناب نکرده اند، واجب است روز سِیزدهم به مکه کوچ کنند. (٩)

مقصود از ارتکاب صِید و زنان، شکار کردن و آمِیزش است؛ اما ارتکاب دِیگر محرمات مرتبط با اِین دو، همچون خوردن از گوشت شکار ِیا بوسِیدن و لمس کردن زن از روِی شهوت محل بحث است که آِیا ملحق به صِید و آمِیزش است ِیا نه؟ برخِی تصرِیح به عدم الحاق کرده و برخِی، الحاق را مطابق احتِیاط دانسته اند. (١٠) همچنِین در اِینکه ترک محرمات، اختصاص به احرام حج تمتع دارد ِیا احرام عمره تمتع را هم به جهت ارتباطش با حج، در بر مِی گِیرد، محل بحث است (١١) برخِی احتِیاط را در تعمِیم دانسته اند. (١٢)

در نفر اول (روز دوازدهم) بر عدم جواز کوچ قبل از زوال، جز هنگام ضرورت، ادعاِی اجماع شده است. (١٣)

مستحب است امام (امِیر الحاج) قبل از زوال روز سِیزدهم کوچ کند و نماز ظهر و عصر را در مکه بخواند؛ (١٤) چنان که بر او مستحب است روز دوازدهم در منِی بعد از نماز ظهر ِیا عصر خطبه بخواند و حاجِیان را از اعمال و عباداتِی که باِید انجام دهند، از قبِیل زمان کوچ از منِی، آگاه سازد.(١٥)

در نفر دوم (روز سِیزدهم) مستحب است حاجِی هنگام بازگشت از منِی در وادِی محصّب(← ابطح) فرود آِید و اندکِی استراحت کند. (١٦)

کوچ و انفال: زمِینِی که مالکش آن را رها و به مکانِی دِیگر کوچ کرده از انفال (←انفال) است. از اِین کوچ به جلاء و انجلاء تعبِیر شده است. (١٧)

کوچ و تحصِیل علم: قرآن کرِیم بــه کوچ کردن گروهِی از مردم براِی فراگِیرِی علوم دِینِی، سپس بازگشت به مِیان قوم و قبِیله خود براِی انذار و تعلِیم آنان امر کرده است (١٨) (← آِیه نفر).

(١) توضِیح المسائل مراجع ١/ ٧٠٠ ؛ جامع المسائل ( بهجت) ١ / ٥٨٨.

(٢) جواهر الکلام ٧/ ٣٠٥.