کنعت به نوعِی ماهِی گفته مِیشود که داراِی پولکهاِی ضعِیف است و چون بدنش را به شنها مِی ساِید، پولکهاِیش از بِین مِی رود.(١) به گفته برخِی لغوِیان در فارسِی به آن آزاد ماهِی گوِیند.(٢) در حدِیثِی از امام صادق علِیه السّلام پس از بِیان حکم کنعت آمده است: «کنعت ماهِی بدخُلقِی است که خود را به هر چِیز مِیساِید و اگر به بِیخ گوشهاِیش بنگرِی، پولکهاِیش را خواهِی دِید.»(٣) از آن به مناسبت در باب اطعمه و اشر به نام برده اند.

در حلِیت ماهِی، پولک دار بودن آن در اصل، کفاِیت مِیکند (← ماهِی)؛ هر چند بر اثر ساِیِیدن و مانند آن پولکهاِیش از بِین برود (← پولک)؛ از اِین رو، کنعت محکوم به حلِّیت است.(٤) برخِی قدما حکم به کراهت خوردن کنعت کرده اند (٥)

(١) الروضة البهية /٢٦٣٧ ؛ مستند الشيعة ١٥/ ٦٢-٦٣.

(٢) لغت نامه دهخدا؛ واژۀ «کنعت».

(٣) الکافِی (کلِینِی) ٦/ ٢١٩.

(٤) کتاب السرائر ٣/ ٩٩ ؛ الجامع للشرائع / ٣٨٠؛ جواهر الکلام ٣٦/ ٢٤٣.

(٥) المهذب ٢/ ٤٣٨-٤٣٩.

کَنعَد ← کنعت

کنف

كنَف: الِیاف گِیاهِی به کار رفته در ساختن پارچه، گونِی و طناب.

از آن به مناسبت در باب صلات نام برده اند.

سجده بر آنچه از زمِین مِی روِید و خوردنِی و پوشِیدنِی نِیست، صحِیح است. مقصود از خوردنِی و پوشِیدنِی نبودن به گونه متعارف است نه در حال ضرورت؛ از اِین رو، برخِی سجده بر کنف را به دلِیل متعارف نبودن پوشِیدن آن، صحِیح دانسته اند. برخِی نِیز به جهت متعارف بودن پوشِیدن آن در برخِی مناطق، صحِیح ندانسته اند.(١) بعضِی نِیز احتِیاط را در سجده نکردن بر آن دانسته اند. (٢)

برخِی گفته اند: امروزه از کنف، پارچه و از آن، لباس تهِیه مِی شود و استفاده از آن متعارف مِیباشد؛ از اِین رو، سجده بر آن صحِیح نِیست.(٣)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) ذكرى الشيعة ٣/ ١٥٤ ؛ جواهر الکلام ٤٢٣/٨.

(٢) العروة الوثقى ٣٩٣/٢.

(٣) موسوعة الخوئي ١٣/ ١٦٦.