٣. مقصود فروشنده، فروختن کالاِی موجود معِین باشد و غرض از شرط کردن مقدار، اشاره به تعِیِین مقدار عوضِین باشد تا هر ِیک از دو عوض در مقابل دِیگرِی قرار گِیرد؛ به گونه اِی که ثمن (بهاِی کالا) بر اجزاِی مثمن (کالاِی مورد معامله) توزِیع شود.

معامله در صورت نخست، به جهت تعلِیق انشا باطل است. در صورت دوم، اگر معامله ربوِی باشد، باطل خواهد بود؛ اما اگر غِیر ربوِی باشد، معامله است و خرِیدار به جهت تخلف شرط، حق خِیار دارد و مِیتواند معامله را برهم زند و در صورت سوم، معامله نسبت به مقدار موجود از کالا و نسبت به مقدار غِیر موجود، باطل است. خرِیدار نِیز خِیار تبعّض صفقه (← خيار تبعض صفقه) دارد؛ خواه معامله ربوِی باشد ِیا غِیر ربوِی.(٦) برخِی در صورت سوم، معامله را مطلقا باطل دانسته اند. (٧)

تفاوت مِیان صورت دوم و سوم آن است که در صورت دوم، معامله بر معنون (کالاِی معِین، مثلا گندم موجود خارجِی) و عنوان (هزار کِیلو گندم)؛ هر دو واقـع شده است؛ لِیکن در صورت سوم، معامله بر کالاِی معِین خارجِی واقع شده است و ذکر عنوان براِی مجهول نبودن عوض در معامله ِیا تعِیِین مقدار بها است که باِید در ازاِی کالا پرداخت شود. (٨)

(١) مصباح الفقاهة ١٨/ ٢٤٢ و ٢٤٤ ؛ الفتاوى الجديدة (مکارم) ٣/ ٥٢٠؛ فصلنامة فقه اهل بيت عليهم السلام، شماره ٣٩ - ٤٠/ ١٥.

(٢) مطففِین / ١ – ٣.

(٣) حاشية المكاسب (ايروانِی) ١/ ٢٢ ؛ مهذب الاحکام ١٦/ ٨٨.

(٤) مصباح الفقاهة ١/ ٢٤٢-٢٤٣.

(٥) كتاب المكاسب ١/ ١٩٩ ؛ مصباح الفقاهة ١/ ٢٤٤.

(٦) کتاب المکاسب ١/ ١٩٩ - ٢٠٠ ؛ مصباح الفقاهة ١ ٢٤٥ – ٢٤٦.

(٧) حاشية المكاسب (اِیروانِی) ٢٣/١.

(٨) المواهب / ٤١٩.

کمک ← اعانت

کمِین

کمِین: پنهان شدن در جاِیِی براِی ِیورش ناگهانِی و غافل گِیرانه.

از آن در باب جهاد و به مناسبت در برخِی با بهاِی دِیگر هچون طهارت و صلات سخن گفته اند.