فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٧٧
پوشِیدن کفش سِیاه از کراهت پوشش سِیاه استثنا شده و مکروه نِیست؛ لِیکن پوشِیدن نعلِین سِیاه مکروه است. (٤)
صلات: اگر کفش به گونه اِی باشد که نهادن دو انگشت بزرگ (شست) پا هنگام سجود بر زمِین ِیا دِیگر امورِی که در نماز شرط است، با وجود آن ممکن نباشد، نماز گزاردن با کفش جاِیز و صحِیح نِیست. در غِیر اِین صورت ـ مانند کفش جلو باز، همچون نعلِین عربِی (← نعل عربِی)، ِیا تهِیه شده از جنس نرم همچون خفّ که امکان گذاشتن انگشتان بزرگ پا بر زمِین وجود داردـ نماز خواندن با کفش جاِیز است؛(٥) بلکه نماز گزاردن با نعلِین عربِی جلو باز مستحب است. (٦)
البته مسئله اِی در زمان محقق (م ٦٧٦ هـ. ق) از سوِی اِیشان مطرح شد و ساِیر فقها نِیز به تبع، آن را مطرح کرده و محل اختلاف واقع شده است و آن اِینکه جواز و عدم جواز نماز گزاردن در کفش، مبتنِی بر دو امر است: ِیکِی پوشاندن و نپوشاندن روِی پا و دِیگرِی پوشاندن و نپوشاندن ساق پا؛ بدِین معنا که نماز خواندن در هر کفشِی که روِی پا را نمِی پوشاند و ِیا در صورت پوشاندن، مقدارِی از ساق پا را نِیز مِیپوشاند، مانند چکمه، جاِیز و در هر کفشِی که روِی پا را مِی پوشاند، بدون آنکه همه ِیا مقدارِی از ساق را بپوشاند، باطل است. بنابر اِین، ممنوعِیت نماز در کفش، مشروط به پوشاندن روِی پا و ساق نداشتن آن است.(٧) اِین تفصِیل به مشهور نِیز نسبت داده شده است؛(٨) لِیکن جمعِی، نماز خواندن در کفش را مطلقا جاِیز دانسته اند؛ چه روِی پا را بپوشاند و چه نپوشاند؛ ساق داشته باشد ِیا نداشته باشد؛ هرچند در صورت پوشاندن روِی پا و نداشتن ساق، نماز گزاردن در آن را مکروه دانسته اند.(٩) اِین قول به اکثر متأخران نسبت داده شده است. (١٠)
جمعِی از قدما، با ذکر خصوص نعلِین سِندِی و شُمُشک (نوعِی کفش بغدادِی) (← شمشک) نماز خواندن در آن دو را جاِیز ندانسته اند. (١١) برخِی دِیگر از قدما نماز خواندن در آن دو را مکروه دانسته اند. (١٢) بعضِی گفته اند: دو نوع کفش ِیاد شده، مثال براِی کفشِی است