اما کارهاِیِی که هر سال تکرار نمِیشود و از امور زِیربناِیِی به شمار مِی روند، مانند کندن چاه و نهر، تهِیه ابزار آبرسانِی و کشِیدن دِیوار در اطراف باغ بر عهده مالک مِیباشد مگر آنکه بر عامل شرط شده .باشد در اِینکه کش بر عهده عامل است ِیا مالک اختلاف است. اکثر آن را بر عهده مالک مِیدانند . (٢)

(١) لسان العرب واژۀ «کشش» و «حرق»

(٢) المبسوط / ٢١٠ ؛ كتاب السرائر ٤٥١/٢ ؛ مختلف الشيعة ٦/ ١٩٤ ؛ كفاية الاحكام ١/ ٦٤٣ ؛ جواهر الکلام ٢٧/ ٦٧

کشاورزِی

کشاورزِی: عمل و شغل کشاورز.

به کسِی که عمل کشت و کار بر روِی زمِین انجام مِیدهد کشاورز و به کار او کشاورزِی گوِیند و از احکام آن در بابهاِی ،تجارت، مزارعه، عارِیه، احِیاء موات و ارث سخن گفته اند.

از مشاغل مستحب کشاورزِی است. (١) در حدِیثِی از امام صادق علِیه السلام آمده است: «کشاورزِی محبوب ترِین شغل نزد خداوند است و خداِی تعالِی پِیامبرِی را نفرستاده مگر آنکه کشاورز بوده و به کشاورزِی اشتغال داشته است، جز ادرِیس علِیه السلام که خِیاط بوده است. (٢)

مستحب است کشاورز هنگام کشت مشتِی بذر بردارد و در حالِی که رو به قبله است سه بار اِین آِیه شرِیفه را بخواند (أَفَرَأَيْتُمْ ما تَحرُثُونَ أَأَنتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزارعون) (٣) سپس سه بار بگوِید: «الله الزارع»، پس از آن براِی حصول برکت و سلامت محصول دعا کند آنگاه بذر را بر زمِین بپاشد. (٤)

معامله اِی که براِی کشت در زمِین در ازاِی بخشِی از محصول، مِیان مالک زمِین و کشاورز صورت مِیگِیرد، مزارعـه نـام دارد و عنوان بابِی مستقل در فقه است و احکام آن به تفصِیل در اِین باب آمده است(← مزارعه).

عارِیه دادن زمِین براِی کشاورزِی همچون اجاره دادن آن، صحِیح است. (٥)

احِیاِی زمِین موات با کشت و کار و مقدمات آن همچون مرز بندِی، نهرکشِی و حفر چاه تحقق مِی ِیابد. (٦) (احِیاء موات).