زکات: در مستحق زکات فقر شرط است. کسِی که مخارج سال خود را دارد ِیا از طرِیق کسب و کار مِی تواند مخارج خود و خانواده اش را متناسب با شانش تحصِیل کند، فقِیر محسوب نمِیگردد. (٧٧)

خمس: از موارد تعلق خمس درآمد حاصل از کسب و کار است که پس از کسر مئونه؛ ِیعنِی هزِینه هاِی جارِی خود و خانواده اش در طول سال، به آنچه مانده است خمس تعلق مِیگِیرد. (٧٨)

حج: حصول استطاعت در وجوب حج بر مکلفِی که مِیتواند با کاسبِی کردن در مسِیر حج، مخارج لازم خود را تحصِیل کند اختلافِی است. (٧٩)

قرض: بر بدهکار واجب است به هر وسِیله ممکن و مشروع در اداِی بدهِی خود بکوشد؛ لِیکن در اِینکه اگر مدِیون بتواند با کسب و کار متناسب با شأنش دِین خود را بپردازد، آِیا کسب بر او واجب خواهد بود ِیا نه؟ مسئله اختلافِی است. (٨٠)

ضمان: اگر کسِی کاسب و صاحب حرفه اِی را حبس کند و بر اثر آن مانع کسب و تحصِیل درآمد او گردد و در نتِیجه منافعِی را که وِی از راه کسب به دست مِی آورده تفوِیت نماِید، آِیا حبس کننده ضامن آن منافع خواهد بود ِیا نه؟ اختلاف مِی باشد. مشهور، حبس کننده را ضامن منافع محبوس ندانسته اند. (٨١) (قاعده ← عدم ضمان حُرّ ) ( قاعده تفويت).

نکاح: پدر، مادر و فرزندان فقِیر که نفقه آنان بر فرد واجب است چنانچه قادر بر کسب متناسب با شانشان باشند آِیا با ترک کسب نفقه آنان واجب خواهد بود؟ بسِیارِی، ناتوانِی از کسب را در وجوب نفقه آنان شرط دانسته اند؛ (٨٢)

لِیکن نفقه زوجه مطلقا بر زوج واجب است؛ خواه زوجه فقِیر باشد ِیا غنِی . (٨٣)

(١) مستند الشيعة ٧/١٤

(٢) المهذب ١ / ٣٤٣ ؛ النهاية / ٣٥٦؛ کتاب السرائر ٢/ ٢٠٢ ؛ الدروس الشرعية / ١٥٩ ؛ كتاب المكاسب ٥/١

(٣) ملک/ ١٥

(٤) جمعه / ١٠

(٥) وسائل الشيعة ١٣٤/١٧ ^^

(٦) ٣٠

(٧) ٧٦

(٨) ٦٨

(٩) مستند الشيعة ١٤/ ١٣ ؛ الروضة البهية ٢٢٠/٣ ^^

(١٠) مستند الشيعة ١٤/ ١٧ - ٢١ ^

(١١) ٢٢

(١٢) ٢٢ ^

(١٣) ٢٣ ^