شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٦٦ - درس چهل و هشتم خطب&#١٧٢٨ سى و هشتم

بسم الله الرحمن الرحيم

درس چهل و هشتم: خطبۀ سى و هشتم

و مِن خطبة له عليه السلام

«و اِنَّما سُمِّيَت الشُّبهَةُ شُبْهَةً لِاَنَّها تُشبِهُ الحَقَّ‌؛ فَاَمّا اَولياء اللّهِ فَضياؤُهُم فيها اليَقين، و دَليلُهُم سَمتُ الهُدَى، فَمَنِ اتَّبَع هُداى فَلا يَضِلُّ وَ لايَشْقى و اَمّا اَعداء اللّهِ فَدُعاؤهم فيهَا الضَّلال، و دَليلُهُم العَمَى، فَما يَنجو مِنَ المَوتِ مَن خافَه، و لا يُعطَى البَقاءَ مَن اَحَبَّهُ‌» «و اِنَّما سُمِّيَت الشُّبهَةُ شُبْهَةً لِاَنَّها تُشبِهُ الحَقَّ‌؛ فَاَمّا اَولياء اللّهِ فَضياؤُهُم فيها اليَقين، و دَليلُهُم سَمتُ الهُدَى» (شبهه را از اين جهت شبهه ناميده‌اند كه مانند حق است، پس روشنايى دوستان خدا در امور شبهه‌ناك، ايمان و يقين و راهنمايشان راه هدايت است).

«تُشبِهُ‌» يعنى شباهت دارد. «سَمت» يعنى راه و طريقه.

حضرت امير عليه السلام در اين خطبه كه قسمتى از آن را مرحوم سيد رضى نقل فرموده، در ضمن دو فصل بحث مى‌كنند، ابتدا مى‌پردازند به بيان شبهه و برخورد اولياء و اعداءاللّه نسبت به آن و در فصل ثانى به ذكر مرگ و همگانى بودن آن مى‌پردازند.

«شُبْهَة» التباس و پوشيده شدن، از تشابه گرفته شده و آن اين است كه يك چيزى شبيه چيز ديگر باشد بطورى كه ذهن نتواند آن دو را از يكديگر تميز دهد.

گاهى آن چنان حق و باطل به هم آميخته كه به هيچ وجه نمى‌شود آنها را تشخيص داد. در اينجاست كه اگر قلب منور به نور حق و يقين باشد راه هدايت و حق را مى‌يابد