شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٢١٤ - قرآن و سنّت

اميرالمؤمنين عليه السلام تفسير شده است.»[١]

«اليمين و الشِّمالُ مَضَلَّةٌ و الطّريق الوُسطى هى الجادَّةُ‌» (راست و چپ گمراهى است و راه ميانه، جادّه صحيح است».

طبيعى است كه عدول از صراط مستقيم و گرايش به راست و چپ انسان را در معرض خطر قرار مى‌دهد و حركت در راه مستقيم بدون انحراف به چپ و راست سوار را به مقصد مى‌رساند.

قرآن و سنّت

«عَلَيها باقى الكتابِ و آثارُ النّبوةِ‌» (بر اين راه وسط است كتاب باقى (قرآن) و آثار نبوّت)

«باقى الكتاب» اضافۀ باقى به اَلكتاب از قبيل اضافۀ صفت به موصوف است. يعنى كتابِ باقى. مرجع ضميرِ «عليها» كلمۀ طريق است. چون ضمير مذكر و مؤنث هر دو به آن بر مى‌گردد. اين جمله داراى دو احتمال است.

١. حضرت مى‌خواهند بفرمايند قرآن و آثار نبوّت يعنى كردار و گفتار و امضا و تقرير پيامبر (سنّت) بر اين جادّه وُسطى كه راه ميانه و معتدل است تطبيق مى‌كند و در اين احتمال فعل «ينطبُق» در تقدير گرفته مى‌شود و جار و مجرور (عليها) متعلقِ به آن باشد.

از بين سه راهى كه ذكر شد يكى راست و يكى چپ، راه ميانه و داراى اعتدال، تنها راهى است كه قرآن و سنت با آن منطبق است و راهى است كه مورد تأييد خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و ائمۀ هدى عليهم السلام مى‌باشد.

٢. حضرت مى‌خواهند بفرمايند علامت و نشانۀ راه وسط، قرآن و سنت است و خداوند اينها را راهنما و علامت و نشانۀ شناخت آنها، قرار داده است. كسى كه

[١]. تفسير نمونه، ج ٢٣، صص ٢٠٣ و ٢٠٤.