شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٦٨ - معرّفى قرآن و صفات آن
نكته: اين كه خداوند مىفرمايد ما در قرآن هيچ چيز را كم نگذاشتيم و بيان هر چيزى در قرآن است به اين معنى است كه: [١]. خداوند كليّات و قوانين را فرموده و استفادۀ جزئيات و موضوعات جزئى به عهدۀ اهل فن و راسخان در علم مىباشد. [٢].
قرآن ظاهر و باطن دارد و هر بطنى از آن بطنى دارد تا هفتاد بطن و عمق. و باطنش را بايد از اهل فن و پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و عترت طاهره عليهم السلام بگيريم.
«و ذكر انّ الكتاب يُصدِّقُ بعضُه بعضاً و اَنّه لااختلافَ فيه، فقال سبحانه: (وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اَللّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اِخْتِلافاً كَثِيراً)١.» (خداوند فرموده قرآن بعضى از آن بعض ديگر را تصديق مىكند و در قرآن اختلافى نيست پس خداى سبحان فرموده اگر اين كتاب از پيش غير خدا مىبود هر آينه در آن اختلاف زياد يافته بودند)
قبلاً ذكر شد كلمۀ سبحانه مفعول مطلق تأكيدى است كه مصدرى است از جنس فعلِ قبل از آن و در اينجا فعل «اُسَبِّح» در تقدير است و اين كلمه جايى به كار مىرود كه شخص بخواهد خدا را، از نسبت ناروا منزّه بداند. در قرآن آيهاى به اين صراحت نداريم كه خداوند فرموده باشد قرآن بعضى بعضِ ديگر را تصديق مىكند ولى همين كه فرموده در آن اختلاف و ناهماهنگى نيست لازمهاش اين است كه بعضى از قرآن بعض ديگر را تصديق و تأييد مىكند.
بنابراين حضرت نظريۀ تصويب را رد كردند و به طريق برهان سبر٢ و تقسيم يكى يكى احتمالات پنج گانه تصويب را عنوان كردند و جواب دادند تا رسيدند به اين نتيجه كه تصويب باطل است و به دنبال آن متذكر مىشوند كه اگر مدرك فتوى قرآن باشد همه چيز در آن ذكر شده و مطالبش اختلاف ندارد تا باعث اختلاف در فتوى و يا
[١]. نساء (٤)، ٨٢.
[٢]. سَبر در لغت يعنى بررسى و زير و رو كردن كار براى آزمايش اصطلاحاً به اين معنى است كه براى ردّ مدّعاى شخصاستدلال او را به اجزايى تقسيم كنيم و هر جزيى را به نحوى رد كنيم تا بطلان مدعايش ثابت شود براى توضيح بيشتر مراجعه كنيد به كتاب جدل و استدلال در قرآن كريم، اثر نگارنده.