اينكه در كلمات حضرت امام خمينى (قدس سره) بود «كه جنگ تا رفع فتنه» به اين معنى است كه دشمنان مى‌خواهند با زور و ظلم، مسلمانان را مجبور كنند دست از آيين خود بردارند و اين فتنه است كه بايد برطرف شود. خداوند در قرآن مى‌فرمايد:

(وَ اَلْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ اَلْقَتْلِ وَ لا يَزالُونَ يُقاتِلُونَكُمْ حَتّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اِسْتَطاعُوا...)؛[٢]فتنه گرى [فسادانگيزتر و] بزرگتر از كشتن است و كافران پيوسته با شما جنگ مى‌كنند تا شما را اگر بتوانند از دينتان برگردانند.

بنابراين هرچند جنگ به خاطر اين‌كه قتل و خونريزى و غارت را در پى دارد به طبع اولى چيز خوبى نيست اما گاهى مجوّز پيدا مى‌كند، يعنى وقتى كه كفّار علاوه بر كفرشان كه دعوت اسلام در آنها تأثير نمى‌كند، بر حسب عقيدۀ باطل خود در صدد فرصت هستند براى ضرر زدن به مسلمانان، جنگ با آنها لازم مى‌شود و شاهد اين مطلب آيۀ قرآن است كه مى‌فرمايد:

(إِنَّ اَلَّذِينَ فَتَنُوا اَلْمُؤْمِنِينَ وَ اَلْمُؤْمِناتِ ثُمَّ لَمْ يَتُوبُوا فَلَهُمْ عَذابُ جَهَنَّمَ وَ لَهُمْ عَذابُ اَلْحَرِيقِ‌)؛[٣]آنان كه زنان و مردان مؤمن را به آتش فتنه و آشوب انداختند و بعد از آن توبه نكردند [دست از كار خود برنداشتند] برايشان عذاب جهنم و عذاب آتش است. اين مجازات اخروى آنهاست و فتنه‌گرى آنان در دنيا مجوّز جنگ است.

در مقابل مى‌فرمايد: (فَإِنِ اِعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقاتِلُوكُمْ وَ أَلْقَوْا إِلَيْكُمُ اَلسَّلَمَ فَما جَعَلَ اَللّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلاً)؛ اگر كفار از شما كنار كشيدند و با شما نجنگيدند و تسليم شدند، [گفتند ما با شما مسلمانان جنگ نداريم] پس خداوند براى شما عليه آنان راه قانونى قرار نداده است [و مجوّز براى جنگ نداريد].

اين بحث از جهت تفسيرى بود و بحث فقهى جهاد در كتاب الجهادِ كُتُبِ فقهى مثل

[١]. تفسير روح المعانى از اهل سنت و تفسير مجمع البيان از اماميّه، ذيل آيۀ ٣٩ سورۀ انفال.

[٢]. بقره (٢)، ٢١٧.

[٣]. بروج (٨٥)، ١٠.