شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٧٠ - درس سى و نهم خطب&#١٧٢٨ بيست و هشتم

«الحَمدللّه غيرَ مَقنُوطٍ مِن رَحمَتِه» (ستايش خدايى را كه نااميدى از رحمت او نيست).

«اَمّا بَعد فَاِنَّ الدُّنيا قَد اَدبَرَت و آذَنَتْ بِواعٍ و اِنَّ الاخِرَةَ قَد اَقْبَلَتْ و اَشرَفَتْ بِاِطِّلاعٍ‌، اَلا و اِنَّ اليَومَ المِضمار و غَدَاً السِّباقُ‌» (به تحقيق دنيا پشت كرده و اعلان وداع نموده است و آخرت روى آورده و بر ما مشرف شده است مانند كسى كه از پنجرۀ اتاق چيزى را كه پايين است تماشا مى‌كند، اين را اِشراف و اطلاع گويند).

مى‌فرمايد: آگاه باشيد كه امروز ميدان مسابقه است و فردا روز پيشى گرفتن به سوى بهشت.

«وَالسَبقَةُ الجَنَّةُ وَالغايَةُ النّار»

(جايزه و مدال براى برندۀ مسابقه، بهشت است و پايان كار كسى كه در مسابقۀ دنيايى عقب افتاده و بازنده شده است، آتش جهنّم است). يعنى منتهاى سير مادّى و دنيايى او جهنّم است. خداوند در قرآن كريم مى‌فرمايد: (قُلْ تَمَتَّعُوا فَإِنَّ مَصِيرَكُمْ إِلَى اَلنّارِ)؛[١]خداوند به طعنه و تهديد به اهل دنيا مى‌فرمايد: هر چه مى‌خواهيد از كارهاى ناشايست لذت ببريد كه بازگشت پايان كار شما آتش است.

«اَفَلا تائِبٌ من خَطيئتِهِ قَبْلَ مَنِيَّتَه اَلا عاَمِلٌ لِنَفسِه قَبْلَ يَومِ بؤسِهِ‌» (آيا بين شما كسى نيست كه از گناه خود قبل از اينكه مرگ او را در بر بگيرد توبه كند توبه آن است كه قبل از ظاهر شدن آثارِ مرگ، باشد و الاّ مرگ كه انسان را فرا گرفت همه توبه دارند ولى آن توبه نيست و پذيرفته نخواهد شد).

(إِنَّمَا اَلتَّوْبَةُ عَلَى اَللّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ اَلسُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُولئِكَ يَتُوبُ اَللّهُ عَلَيْهِمْ‌)؛[٢]همانا خداوند توبۀ كسانى را مى‌پذيرد كه عمل ناشايست را از روى نادانى مرتكب شوند، و

[١]. ابراهيم (١٤)، ٣٠.

[٢]. نساء (٤)، ١٧.