شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٢٤ - درس سى و ششم خطب١٧٢٨ بيست و چهارم
بسم الله الرحمن الرحيم
درس سى و ششم: خطبۀ بيست و چهارم
و من خطبة له عليه السلام؛ و هى كلمة جامعة له فيها تسويغ المخالف، و الدعوة إلى طاعة اللّه، والتّرقى فيها لضمان الفوز.
«و لَعَمْرى ما عَلَىَّ مِنْ قِتالِ مَن خالَفَ الحَقَّ و خَابَطَ الغَىَّ مِن إِدهانٍ و لا إِيهانٍ فَاتَّقوا اللّهَ عباداللّهِ وفِرُّوا الى اللّهِ من اللّهِ، وَامضُوا فىِ الّذى نَهَجَهُ لَكُم و قُوموُا بِما عَصَبَه بِكُم فَعَلىٌّ ضامنٌ لِفَلجِكُم آجِلاً اِنْ لَمْ تُمنَحوه عاجِلاً».
صبحى صالح: «از سخنان جامع حضرت مىباشد و در آن تجويز جنگيدن با مخالفان، دعوت به طاعت و عبادت خدا و دعوت به بالارفنت در آن راه براى ضمان پيروزى، وجود دارد».
(سوگند به جان خودم، در مبارزه با مخالفان حق، آنان كه در گمراهى و فساد غوطه ورند، يك لحظه مدارا و سستى نمىكنم. پس اى بندگان خدا! از خدا بترسيد و خدا، به سوى خدا فرار كنيد، و از راهى كه براى شما گشوده برويد، وظايف و مقرّراتى كه براى شما تعيين كرده به پا داريد. اگر چنين باشد، على ضامن پيروزى شما در آينده مىباشد، گرچه هم اكنون به دست نياوريد).
«عَمر» يعنى حيات و زندگى كه از آن تعبير به جان مىكنيم و به معنى دين هم آمده است. «خبط» يعنى سير و حركت كردن بدون راهنما.
«نَهَج» در لغت به معنى راه است. و عَصَب يعنى بستن و چسباندن. در اينجا كنايه از تكليف است.