شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٨ - فرهنگ محيط بعثت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم

بسم الله الرحمن الرحيم

درس پنجم:

اهداف رسالت

«ازاحة للشبهات و احتجاجاً بالبيّنات و تحذيراً بالآيات و تخويفاً بالمثلات» اين چهار جمله به اصطلاح نحويين «مفعول له» هستند براى فعلِ «اَرسَلَه» كه بيان علّت رسالت پيامبر را همراه با كتابِ واضح و دستورات الهى، روشن مى‌نمايد. مى‌فرمايد فلسفه بعثت اين بود كه حضرت شبهات باطله، از قبيل كفر، نفاق، شرك، ريا، جهل و اشتباه را برطرف كند و حق و باطل را روشن سازد و بوسيله ادلّه روشن و معجزات، با مردم احتجاج كند و با آيات قرآنى كه بيانگر احوال امت‌هاى پيشين است، و با نشانه‌هاى الهى، آنها را از معصيت و نافرمانى بر حذر بدارد و از عقوبت‌هاى دنيايى و آخرتى بترساند. تا از سرنوشت سوء آنان درس عبرت بگيرند.

فرهنگ محيط بعثت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم

حالا اين سئوال مطرح مى‌شود كه فرستادن پيامبر در چه محيطى بوده و مردم در چه سطح فكر و فرهنگى بودند؟ حضرت مى‌فرمايد: «و النّاس فى فتن انجذم فيها حبل الدّين» مردم در آن زمان در يك فتنه‌هايى فرو رفته بودند كه ريسمان دين پاره شده بود و رشته آن قطع گرديده بود و حيران و سرگردان بودند. يعنى از اوّل كه خداوند پيامبران عليهم السلام را فرستاده بود، اديان الهى هر كدام يك رشته متصل به هم بوده و رشته دين برقرار بود ولى يك مدت زمانى بود كه در بين مردم پيامبر نبود و رشته و ريسمان دين از هم گسسته و پاره شده بود و از ابتداىِ خلقت، دينِ حق يعنى توحيد، آيين مردم بود اما در محيط عربستان دين حق، كه وسيله ارتباط مردم با خدا بود، رشته هايش قطع شد و بت پرستى و شرك و جنگ و نزاع رايج گرديد. در تعبيرِ «حبل