شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٠١ - يك نكت١٧٢٨ اخلاقى و ترتبيتى
بسم الله الرحمن الرحيم
درس بيست و پنجم:
خوددارى از كتمان حقيقت
«واللّهِ ما كَتَمتُ وَشْمَةً» (به خداوند سوگند هيچ كلمهاى را كتمان نكردهام)
يعنى هر مطلب حقى را براى شما گفتهام ولو كوچك باشد و حقايق را از شما كتمان نمىكنم. و احتمال دارد به صيغۀ مجهول يعنى «كُتِمتُ» باشد يعنى هيچ مطلبى از من كتمان نشده و پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم تمام حقايق را براى من گفتهاند و وقايعى را كه پيش مىآيد و اختلافاتى را كه بعد از بيعت با من رخ مىدهد و جنگهايى كه اتّفاق مىافتد و حتى شهادت خود را خبر دارم.
«و لا كَذَبتُ كِذْبةً[١] وَ لَقَد نُبِّئْتُ بِهَذَا المَقامِ و هَذَا اليَومِ» (و هيچ دروغى نگفتهام و بتحقيق از اين موقعيت و اين روز خبر داده شدهام).
هر چه را به شما مىگويم راست است و احتمال دارد به صيغۀ مجهول باشد يعنى «ما كُذِبْتُ». يعنى هيچ دروغى گفته نشدهام و هر چه را پيامبر به من خبر داده، راست و صحيح است. پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم از بيعت مردم و چنين روزى به من خبر دادهاند.
يك نكتۀ اخلاقى و ترتبيتى
دو صفت هست كه هر دوى آنها زشت است:
١. پوشيده نگه داشتن حق.
٢. دروغ گفتن.
[١]. تنوين «كِذْبَةً» براى تحقير است، يعنى يك دروغ كوچك هم نگفتهام.