شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ١٣٤ - قوّ١٧٢٨ غضب و شهوت
با زينت دادن گناهان و چيزهاى ناشايست در نظر ما، باعث مىشود ما را به راههاى خطا بكشاند. ابوحمزۀ ثمالى از امام باقر عليه السلام نقل مىكند كه فرمود:
«اِنَّ هذا الغضب حُمرَة مِنَ الشّيطان تُوقَدُ فى قَلب بَنى آدم و اِنَّ اَحَدَكُم اِذا غَضِب... دَخَلَ الشّيطانُ فيه»[١](اين غضب آتشى از شيطان است كه افروخته مىشود در قلب فرزندان آدم و هر كدام از شما وقتى غضبناك شد شيطان در او وارد مىشود).
بنابراين كار شيطان اين است كه از سرمايههاى وجود ما استفاده مىكند و كارهاى ناشايست و گناهان را در نظر ما تزيين مىكند و يا با تسويل آنها را خوب جلوه مىدهد و ما را منحرف مىكند. حضرت على عليه السلام در پايان خطبۀ هفتم مىفرمايد:
«فِعْلَ[٢] مَن قَد شَرَّكَه الشيطانُ فى سُلطانِه و نَطَقَ بالباطل على لسانه» (آنان، يعنى پيروان شيطان كار كسى را انجام مىدهند كه شيطان او را در سلطنت و قدرت خود شريك ساخته است و شيطان به باطل بر زبان او سخن مىگويد).
يعنى شيطان حرفهاى باطل و بى اساس خود را به زبان آنها مىگويد و زبانشان را ابزار بيان سخن خود قرار داده است و هرچه را بخواهد به وسيلۀ آنها ترويج مىكند.
والسّلام عليكم و رحمة اللّه و بركاته
[١]. بحار الانوار، ج ٦٠، چاپ بيروت، ص ٢٦٥.
[٢]. «فِعْلَ» در اصطلاح مفعول مطلق نوعى براى «يفعل الشيطان» مىباشد يعنى شيطان كار كسى را انجام مىدهد كه او را شريك در سلطان و قدرتش قرار داده است و يا مفعول مطلق براى «اتّخذوا» در اوّلِ خطبه است كه آن وقت در اين صورت مفعول مطلق از غيرِ جنسِ فعلِ خود آمده است. مگر بگوييم در واقع اتّخذوا به معنى «فَعَلوا» است.